დღევანდელი ოფ. საპატრიარქო სჯულის კანონის წინააღმდეგ!

სჯულის კანონი და საპატრიარქო

როკის მომღერალი საბერძნეთის ეკლესიის ბერები

ცეკვა საპატრიარქოში

სასულიერო დასისთვის შეუფერებელი ქმედების ბრალმდებელი ლაოდეკიის კრების 54-ე კანონი „მღვდლებმა და საეკლესიო დასის სხვა წარმომადგენლებმა არ უნდა უყურონ ქორწილში ან წვეულებაში წარმოდგენილ სანახაობებს, არამედ სანამ შემოვიდოდნენ მსახიობები, უნდა ადგნენ და წავიდნენ

პატრიარქი სტუმრად თეატრში – „მსახიობი მღვდლების“ გარემოცვაში

  • Епископ Никодим (Милош)

Правила поместных Соборов Святой Православной Церкви с толкованиями
Правила святого поместного Собора Лаодикийского

  • Правило 54

Не подобает освященным, или причетникам зрети позорищные представления на браках или на пиршествах: но прежде вхождения позорищных лиц воставати им и отходити.

(Трул.24; лаод. 53).

Принимая во внимание святость брака, эти правила (53 и 54) требуют, чтобы христианские свадьбы проводились скромно и благоговейно, воспрещая поэтому как духовным лицам, так и мирянам участвовать на свадьбах, на которых происходят вещи, приличествующие только язычникам.

კონსტანტინოპოლის პატრიარქის წინაშე მოცეკვავეთა როკვა

კონსტანტინოპოლის VI მსოფლიო საეკლესიო კრების კანონები (ტრულის ან სხვაგვარად V-VI)

  • კანონი 24

არავის, სამღვდელო წოდების პირთაგან, არც მონაზონს, არა აქვს უფლება ცხენების ჯირითზე იაროს, ან სხვა სანახაობრივ თამაშებს დაესწროს; თუ ვინმე კლერიკოსთაგან ხმობილი იყოს ქორწილში, იგი, როგორც კი მაცდუნებელი თამაშები დაიწყება, ადგეს და განერიდოს იქაურობას, რადგან ასე ბრძანებს ჩვენთვის მამათა მოძღვრება, ხოლო მხილებული მსგავს ქმედებაში, დაცხრეს, არადა – განიკვეთოს.

(ტრულ. 51,62,65; ლაოდ. 54; კართ. 15,45,63).

24. Никому из числящихся в священном чине, ни монаху, не позволяется ходить на конские ристалища, или присутствовать на позорищных играх. И Если кто из клира зван будет на брак, то при появлении игр, служащих к обольщению, да встанет и тотчас да удалится: ибо так повелевает нам учение отцев наших. Если же кто обличен будет в сем: или да престанет, или да будет извержен.

მეუფე ზენონი და ლელა თათარაიძე ასრულებენ სიმღერას ”შენმა სურვილმა დამლია”

საქართველოს საპატრიარქოს სინოდის წევრი ისაია, ნიქოზისა და ცხინვალის მიტროპოლიტი

Зонара: Это правило возбраняет клирикам, или монахам присутствовать при конских ристаниях и позорищных играх. Но если бы какой клирик, говорит, и позван был на брак, он должен удалиться оттуда, как скоро появятся игры; ибо так научили наши отцы. А отцами отцы сего собора называют здесь епископов, которые собрались в Лаодикии и там составили собор. Ибо 54-е правило этого собора говорит, что «не подобает освященным, или причетникам зрети позорищные представления на браках или на пиршествах: но прежде вхождения позорищных лиц им и отходити оттуда». Отцы Лаодикийского собора не назначили епитимии для тех, которые не соблюдают сего правила; а отцы сего Шестого собора убеждают делающих что-либо такое престать; а которые не перестают, но держатся еще этого постыдного дела, тех повелевают и извергать.

Аристен: Клирик, или монах, если является на конских ристалищах, или если на браке не уходит прежде, чем начнутся позорищные игры, да будет извержен.

Не тотчас извергается клирик, если он, будучи приглашен на брак, на встанет и не удалится прежде начатия игр, служащих к обольщению; но тогда, когда делая это, не соглашается оставить; и если не оставляет, извергается. Точно также и тот, кто является не конских ристалищах.

Вальсамо н:   Следуя 54-му правилу Лаодикийского собора и настоящее правило возбраняет посвященным лицам, или монахам являться на конские ристалища, или слушать позорищные игры, прибавив, что клирики, приглашаемые на брак (о монахах признано отцами неуместным сказать по причине совершенного неприличия), должны удаляться при появлении игр.  Впрочем правило Лаодикийского собора не наказывает нарушителей сего;  а это правило убеждает тех, которые делают что либо подобное, оставить это;  если же не оставляют,  определяет извергать их.  Не смотреть зрелищ, которые ласкают зрение, не слушать слов, которые услаждают слух, – дело похвальное и достойное великой благодарности, как и девство, и все прочее, освящающее человека.   Поэтому, говорят, и 51-е правило настоящего собора возбраняет быть смехотворцам, и зрелищам, и звериным зрелищам и плясаниям на позорище (сцене), и определяет, чтобы нарушители сего клирики были извергаемы, а миряне отлучаемы.  И наконец 15-е (18) правило карфагенского собора говорит буквально так: «детям священников не представляти мирских позорищ и не зрети оных. Сие же и всем Христианам всегда проповедуемо было, да не входят туда, где бывают хуления».  Похвально, если кто-нибудь совсем не вкушал удовольствия ни от конских ристалищ, ни от другого чего услаждающего сердце.

24. Никому из числящихся в священном чине, ни монаху, не позволяется ходить на конские ристалища, или присутствовать на позорищных играх. И Если кто из клира зван будет на брак, то при появлении игр, служащих к обольщению, да встанет и тотчас да удалится: ибо так повелевает нам учение отцев наших. Если же кто обличен будет в сем: или да престанет, или да будет извержен.

მოცეკვავე ბერები

с толкованиями Епископа Никодима (Милоша)

Да будет извержен священник или монах, который посещает скачки (ιπποδρομία, equorum curricula), или присутствует при театральных играх (θυμελικών παιγνίων, scenicos ludos), или остается на свадьбах, когда начнутся игры (παίγνια, ludicra). В виду такого наказания, само собой понятно, насколько отцы этого собора считали несогласным со священным саном и с обетами монахов увеселения, о которых упоминает правило. Все эти увеселения, имевшие место в это время, когда заседал Трулльский Собор, вели свое происхождение из языческих времен римского государства и носили характер, о котором мы упоминали в толковании 71-го Апостольского правила. Театральные представления нисколько в этом не отставали от скачек. О трагедии, которая давалась, Киприан замечает, что там нет ничего иного, как повторение прежних примеров отцеубийства или блуда, дабы с течением времени не забылось прежнее зло. Всем присутствовавшим здесь живо напоминалось, что бывшее некогда срамное может снова повториться; и таким образом, ставились преграды, чтобы порок с годами не был забыть, чтобы преступление со временем не прекратилось, чтобы срамные дела не преданы были забвению. Примером (для подражания) служило то, что когда-то было преступлением. Об играх же, исполняемых клоунами (μίμοι) в театрах, о чем говорится в 51-м правиле этого собора, более мрачного представления нельзя себе и составить, как то, которое дают нам отцы и учители древней церкви. Все эти игры имели своей задачей представить взору зрителей все, что есть самого безнравственного, что в состоянии возбуждать самые гнусные пороки, дабы, таким образом, приучить молодежь к наслаждениям самого утонченного разврата.  Посещение подобных игр и театров церковь, разумеется, должна была воспретить окончательно и не только духовенству, но и верующим мирянам. И действительно, еще из первой половины IV века мы имеем правило (54) Лаодикийского Собора, воспрещающее священнослужителям посещать театральные представления; а из конца IV века имеем правило, воспрещающее также и детям духовенства посещать мирские зрелища, в котором притом упоминается, что это воспрещено также и всем христианам, ибо в театрах только богохульство (βλασφημίαι). В том же духе издано несколько узаконений греко-римского гражданского законодательства, указывающих на несоответствие званию священных лиц посещения игр и зрелищ, почему это им строго и воспрещается.

Имея в виду, что в то время представляли из себя скачки в связи с публичными играми, а равно театральные представления, Трулльский Собор, принимая и утверждая существующие на этот счет постановления, издал свое настоящее правило, подвергая извержению всякого клирика, осмелившегося нарушить упомянутые постановления. То же самое определяется и по отношению к монахам, а не иеромонахам, которые как таковые принадлежат уже к клирикам.

Во второй половине правила повторяется и подтверждается предписание 54-го правила Лаодикийского Собора, причем для клириков (священнослужителей и церковнослужителей) назначается извержение, если они, будучи позваны на свадьбу, останутся там и после того, как уже начнутся, сопряженные с тогдашними свадьбами, скоморошеские игры. О монахах правило не упоминает, так как, по словам Вальсамона в толковании этого правила, отцы Трулльского Собора считали, что это само собой понятно, ввиду очевидной несообразности (δια το πάντη απρεπές, quod id sit nimis indecorum.)

ზარზმის მონასტრის ბერები მღერიან “პატარა გოგო დამეკარგა”

  • წმიდა პავლე მოციქულის მე 6 კანონი (ერისკაცთა შესახებ): „თუ ეკლესიისკენ პირს იზამს მომღერალი, მსახიობი კაცი ან ქალი, რაინდი, გლადიატორი, სპორტული შეჯიბრების მონაწილე, მწვრთნელი, ოლიმპიური თამაშების მონაწილე, ფლეიტაზე დამკვრელი, მექნარე, მებარბითე, მოთამაშე, მედუქნე, ან დაცხრეს მისი საქმიანობისგან, ან უკან გაბრუნდეს.
  • მოციქულთა მე 6 კანონი (სასულიერო დასის შესახებ): „ეპისკოპოსი, მღვდელი, დიაკონი ნუ შეუდგება ამქვეყნიურ საზრუნავს, თუ არადა განიკვეთოს.“

6. Епископ, или пресвитер, или диакон, да не приемлет на себя мирских попечений. А иначе да будет извержен от священного чина.

Зонара. Исчисленным в правиле лицам запрещено вдаваться в мирские дела; ибо правило хочет, чтобы они свободно занимались божественным служением, и не дозволяли себе вмешательства в мирския дела и народныя смятения; а если не исполнют сего, повелевает извергать их.

მოდების ჩვენება საპატრიარქოში

მოციქულთა მე-6 კანონის ნიკოდიმოს-დალმატიელ ისტრიელისეული განმარტება:

„ეს კანონი გამოხატავს კანონიკურ განჩინების სახით პავლე მოციქულის აზრს, გამოთქმულს ტიმოთესადმი მეორე წერილში (2:4), იმას, რომ არც ერთი ქრისტეს მეომარი, როგორსაც წარმოადგენს სასულიერო პირი, არ შეიძლება დაკავდეს არანაირი ამასოფლიური საქმეებით, რომელიც არ ეთანხმება მის სასულიერო მოწოდებას, და საერთოდ მის სასულიერო მსახურებას ეკლესიაში, ეს განჩინება გამოხატულია მოციქულთა დადგენილებებშიც (II,6), და წარმოდგენილია მრავალ სხვა საეკლესიო კანონშიც. სასულიერო პირი, რომელიც არღვევს ამ კანონს ისჯება საულიერო წოდებიდან განკვეთით, როგორც უღირსი ამ წოდებისა.“

ზონარა: კანონში ჩამოთვლილ პირებს საერო საქმეებზე ზრუნვა ეკრძალებათ; რადგან კანონს სურს, რომ ისინი თავისუფლად ეწეოდნენ ღვთისმსახურებას და საერო საქმეებსა თუ სახალხო მღელვარებებში ჩარევის უფლება არ მისცენ საკუთარ თავს; თუ არა და, კანონის განწესებით, უნდა დაემხონ თავიანთი პატივისგან.

  • Правило 6.

Епископ, или пресвитер, или диакон, да не приемлет на себя мирских попечений. Α иначе да будет извержен от священнаго чина. (Ап. 20, 81, 83; IV Всел. 3, 7; VII Всел. 10; Карф. 16; Двукр. 11).

Правило это выражает в виде законного предписания мысль апостола Павла, высказанную им во втором послании к Тимофею (2:4), а именно, что ни один воин Христов, каковым является духовное лицо, не должен заниматься никакими мирскими делами, не согласующимися с его духовным званием, и вообще с его духовной службой в церкви. Это предписание выражено и в Апостольских постановлениях (II, 6), и возобновляется во многих других правилах, как мы это увидим дальше. Духовное лицо, нарушившее это правило, подвергается извержению из священного сана, как недостойное оного. (Правила Святой Православной Церкви с толкованиями Епископа Никодима (Милоша)

ბერძენი მღვდელი ვიოლინოზე ასრულებს სიმღერას

  • კართაგენის ადგილობრივი კრების მე 15 კანონი:

მღვდელთა შვილები საერო სანახაობაში ნურც მონაწილეობას მიიღებენ, ნურც სანახავად წავლენ. ეს ყველა ქრისტიანს ექადაგება ყოველთვის, რომ სადაც გმობა იყოს, იქ არ უნდა მივიდნენ.

с толкованиями Епископа Никодима (Милоша)

18. Детям священников не представляти мирских позорищ, и не зрети оных. Сие же и всем христианам всегда проповедуемо было, да не входят туда, где бывают хуления.

4). Книга правил 18; Пидалион 17. Относительно последнего постановления этого правила см. толкования 24 и 51 правил трулльского собора. Это правило воспрещает детям духовенства посещать зрелища, где бывает только богохульство, потому что священники, по словам апостола Павла, должны воспитывать детей своих в послушании и страхе Божием и, как напоминает апостол Титу, пресвитером может быть только детей имеет верных, не укоряемых в распутстве или непокорности (1:6, также ср. 1 Тим. 3:4), а посещающий театры и подобные им места легко может быть заподозрен в наклонности к блуду, и о таком нельзя уже будет сказать, что он отличается христианскою скромностью. Если вообще всем верным правила рекомендуют не посещать тех месте, где бывает богохульство (трул. 51), то тем более это должно быть воспрещено детям тех лиц, главная обязанность которых состоит в том, чтобы быть проповедниками богопочитания и христианской скромности.

ლაოდიკიის ადგილობრივი საეკლესიო კრების 53 კანონი:  ქორწილში მისულმა ქრისტიანებმა არ უნდა იხმაურონ და იცეკვონ, არამედ პატიოსნად უნდა ისხდნენ სუფრასთან და ივახშმონ და ისამხრონ, როგორც შეეფერება ქრისტიანს.

Правило 53

Не подобает христианам, на браки ходящим. скакати или плясати, но скромно вечеряти и обедати, как прилично христианам. (Трул. 24; лаод. 54).

Принимая во внимание святость брака, эти правила (53 и 54) требуют, чтобы христианские свадьбы проводились скромно и благоговейно, воспрещая поэтому как духовным лицам, так и мирянам участвовать на свадьбах, на которых происходят вещи, приличествующие только язычникам. (Епископ Никодим (Милош)

მეექვსე მსოფლიო კრების 51 კანონები: წმინდა და მსოფლიო კრება გმობს სახუმარო სანახაობას, სანადირო სანახაობას და მგოსანთა როკვას, ხოლო თუ ვინმე დაარღვევს ამ კანონს, თუ ვინმე სასულიერო პირი იქნება იგი, განიკვეთოს, ხოლო თუ ერისკაცი – უზიარებელ იყოს.“

Правило 51.

Святой вселенский собор сей совершенно возбраняет быти смехотворцам, и их зрелищам, такожде и зрелища звериныя творити и плясания на позорищи. Аще же кто настоящее правило презрит, и предастся которому либо из сих возбраненных увеселений: то клирик да будет извержен из клира, а мирянин да будет отлучен от общения церковнаго.

(Трул. 24, 65; Лаод. 54; Карф. 15).

с толкованиями Епископа Никодима (Милоша)

24-м правилом этого собора воспрещено священнослужителям, под угрозой низложения, посещать театры и смотреть театральные представления; а этим правилом воспрещаются вообще христианам представления комические, цирковые и балетные; за прегрешение против этого правила клирику угрожает извержение, а мирянину отлучение. Как на основание для этого, Зонара, в толковании этого правила, указывает возвышенность христианской морали, которая этим оскорбляется. “Строгость евангельской жизни требует, чтобы верные жили не распущенно и рассеянно, но как приличествует святым; а потому это правило воспрещает все то, что по необходимости вносит рассеянность в душу, ослабляет и колеблет ее настроение, возбуждает безрассудный смех и хохот, а все это могут вызвать скоморошеские игры (των μίμων).” … Воспрещает правило “плясания на позорищи,” пляску на сцене (τάς έπι σκηνης ορχήσεις, in scena saltationes), так как это неприлично, и особенно если участвуют женщины, ибо этим возбуждаются у зрителей страсти и похоть.


მაინც რა არის მორცხვობის გრძნობა და რა საჭიროა ის?

რატომ არის შეუფერებლად ჩაცმა დანაშაული
ჩადენილი საკუთარი თავისა და საზოგადოების წინაშე

მორცხვობის გრძნობა – ეს არის ღვთის მიერ ქალისათვის
მომადლებული ნიჭი (განცდა), რომელიც იცავს მას გარყვნისაგან.

ცნობილია, რომ ცხოვრება კეთილისა და ბოროტის ბრძოლაა, მაგრამ დღეს უკეთურება შიშველი სახით ნაკლებად გვევლინება. მას ზოგჯერ თითქოსდა უვნებელი, ხშირად კი – მომხიბლავი ნიღაბი უკეთია. ვფიქრობთ, რომ დროულად უნდა იქნას განხილული და შეფასებული ის კონკრეტული არასწორი ქცევა, რომელიც მიმბაძველობით მასობრივად ახლახან შემოვიდა ჩვენში და რომელიც დამკვიდრებას ცდილობს. ერთი რამ შეიძლება გადაჭრით ითქვას – თუკი ქართველი ადამიანი თავის ყოველდღიურ ცხოვრებაში არ გაითვალისწინებს იმ ობიექტურ მეცნიერულ ცოდნას, რაც არსებობს ფიზიოლოგიის, მედიცინისა და ფსიქოლოგიის დარგებში, ის გამოუსწორებელ ზიანს მოუტანს როგორც საკუთარ თავსა და შთამომავლობას, ასევე საზოგადოებასაც. ქართველი კაცის განათლება და მისი კულტურა მისი ცხოვრების წესში უნდა აისახოს.

ხშირად არასწორი ქცევის მიზეზი თავისუფლების ცნების მცდარი გაგებაა. ყოველი ადამიანი ვალდებულია დაიცვას სახელმწიფოში არსებული სამოქალაქო კანონები. წინააღმდეგ შემთხვევაში იქ უწესრიგობა, ანარქია დაისადგურებს. ამასთანავე, ყოველი ადამიანი ვალდებულია დაიცვას არა მარტო სამოქალაქო, ე.ი. ადამიანების მიერ შექმნილი კანონები, არამედ ზნეობრივი, ე.ი. ღმერთის მიერ დადგენილი კანონები (მცნებები). ამის გარეშე პიროვნების რღვევა ხდება. დემოკრატიული წყობილება მოითხოვს ყველას მიერ კანონების შესრულების აუცილებლობას, ყოველგვარი გამონაკლისის გარეშე. მაშასადამე, ადამიანი თავისუფალია მხოლოდ კანონის ფარგლებში, ხოლო რადგან ყველა კანონი განსაზღვრულ აკრძალვას გულისხმობს, აქედან გამომდინარეობს, რომ თავისუფლება – ეს არის არაკანონიერი ქმედებებისაგან მოთმინება და თავშეკავება.

ჩვენი წიგნის თემა თანამედროვე ქართველი ადამიანის შეუფერებელი ჩაცმულობაა, რომელიც ადამიანის თავისუფლების ცნებას უკავშირება; ხოლო მიზანი – მეცნიერული დასაბუთებით უკეთურებისათვის მაცდუნებელი ნიღბის ჩამოხსნა.

ყოველი ადამიანი თავს არიდებს გარემოს ისეთ მავნე ზემოქმედებას, რომელიც მას მაშინვე დააზიანებს. მაგალითად, ცეცხლს, წყალს, ელექტროსადენის ხელით შეხებას და სხვ., მაგრამ არსებობს მრავალი გარეგანი ფაქტორი, რომელიც ცვლის ადამიანის ნორმალურ ფიზიოლოგიასა და ფსიქიკას, და რომელთა უარყოფითი შედეგი არა მაშინვე, არამედ მოგვიანებით შეინიშნება. ხშირად მოგვიანებით მოსალოდნელი უარყოფითი შედეგის წინასწარ შეცნობა მხოლოდ განსაზღვრული პროფესიის ადამიანებს შეუძლიათ. ისინი ვალდებულნი არიან განუმარტონ მოსახლეობას ამის შესახებ. შეუფერებელი ჩაცმულობის უარყოფითი გავლენა ადამიანებზე მეცნიერულ დასაბუთებას მოითხოვს.

ადამიანის ამა თუ იმ საქციელის შეფასებისას საზოგადოებაში განსხვავებული აზრი წარმოიშვება ხოლმე. ხშირად საკამათო ხდება, უკულტუროა თუ არა ესა თუ ის ქცევა. ეს საკითხი ძალიან მარტივი გადასაწყვეტია. უკულტუროა ისეთი საქციელი, რომელსაც ზიანი მოაქვს როგორც საკუთარი თავის, ისე გარშემო მყოფთათვის. ამის მიხვედრას კი, ზოგიერთ შემთხვევაში, სათანადო ცოდნა სჭირდება.

თანამედროვე ქართველი ქალების უმრავლესობა გამომწვევ ტანსაცმელს ატარებს. მათ აცვიათ მოკლე, მუხლებს ზევით კაბა, ღრმად ამოჭრილი გულისპირითა და სრულიად უსახელო, ძალზე შემოტმასნილი (სპორტსმენი მამაკაცის) მაისური; გრძელი, მაგრამ ღრმად ჩაჭრილი ქვედა ბოლო. გამოწვევის მიზნით აცვიათ ძალიან ვიწრო შარვალი, ზემოდან გრძელი, ხალვათი მოსაცმელის გარეშე; დადიან გრძელი, გაშლილი თმებით და ა.შ. აღსანიშნავია, რომ გამომწვევად იცვამენ არა მარტო ახალგაზრდები, არამედ ასაკიანი ქალებიც – აცვიათ მათთვის შეუფერებელი მოდელისა და ფერის ტანსაცმელი, რაც ყოველთვის მიუღებელი იყო ქართველი ქალისათვის. თანამედროვე მოდაში შეინიშნება ურცხვობა და მოურიდებლობა.

რატომ ითვლება გამომწვევად (ურცხვობად) მუხლების გამოჩენა ან ღრმად ამოჭრილი გულისპირი? იმიტომ, რომ სხეულის ამ მიდამოების კანში არის ისეთი მგრძნობელობის ნერვული დაბოლოებები, რომელთა შეხებაც მამაკაცში სიძვის მოთხოვნილებას (აგზნებას) იწვევს. ასეთივე შედეგს იძლევა მათი შეხედვაც.

როგორც თვითმხილველები აღწერენ, მორცხვობის გრძნობით დაჯილდოვებული ყოფილან ყოვლადწმიდა ღვთისმშობელი დედა, თამარ მეფე, ქეთევან დედოფალი (წამებული).

მაინც რა არის მორცხვობის გრძნობა და რა საჭიროა ის?

ბრძენი ადამიანები – იმერეთის ეპისკოპოსი გაბრიელი (ქიქოძე) და წმიდა იოანე კიბისაღმწერელი წერენ, რომ მორცხვობის გრძნობა – ეს არის ღვთის მიერ ქალისათვის მომადლებული ნიჭი (განცდა), რომელიც იცავს მას გარყვნისაგან. დედამ და პედაგოგმა მორცხვობის გრძნობა ბავშვში პატარაობიდანვე უნდა განამტკიცოს შესაბამისი ჩაცმულობით, პირადი მაგალითით, კეთილი დარიგებით. მწერლები ყველა დროში ქებით მოიხსენიებენ ამ სათნოებას ქალისას – მორცხვობას. ძველ აღთქმაში (თავი 25) ისუ ზირაქი ქებით ამკობს მორცხვობის ნიჭს ქალისას. გაბრიელ ეპისკოპოსი ღვთის დედის დახასიათებისას წერს: „უმთავრესი და უმშვენიერეი თვისება ყოვლადწმიდისა ღვთისმშობელისა იყო მისი ქალწულებრივი გრძნობა, სიწმიდე, კრძალვა, სიმორცხვე; მთელი თავისი სიცოცხლის განმავლობაში იგი იყო შემკული და დაცული ქალწულებრივი სიწმინდით, კრძალვით, მორიდებითა და სიმდაბლით. ყოველი ქრისტიანი ქალი უნდა უყურებდეს და ჰბაძავდეს ესრეთსა ხასიათსა ყოვლადწმიდისა ღვთისმშობლისასა“.

რატომ აქვთ ქართველ ქალებს გამომწვევად ჩაცმის სურვილი? მიმბაძველობის გამო. ტყვიასავით ეშინიათ, რომ საზოგადოებამ არ უწოდოს მათ „ძველმოდური“, „ჩამორჩენილი“, ხოლო როგორია შეყვარებული მამაკაცის ფსიქოლოგია, კარგად არის გადმოცემული ერთ ქართულ სიმღერაში: „ო, რომ შემეძლოს თბილისის ღამეს, შემოგახვევდი სახეზე ჩადრად, რომ სილამაზე, მშვენება შენი, ჩემს მეტს არავის არ დაენახა“. მაშ, რატომ არ უკრძალავს ზოგიერთი მამაკაცი თავის მეუღლეს გამომწვევად ჩაცმას (თუმცა გულში კი იტანჯება და ფორიაქობს, რადგან იცის, რომ მასთან გულში მრუშობენ მილეთის კაცები)? ზოგიერთი ცოლის ასეთ საქციელს იმიტომ ითმენს, რომ ამაში „ქრთამს“ იღებს. გვაგონდება ნიკო ლორთქიფანიძის ნოველა „სოფლის აშიკი“, როდესაც აღელვებული და ღირსებაშელახული ქმარი კაცს, რომელმაც მის ცოლს შეურაცხყოფა მიაყენა, სასამართლოში უჩივლებს, მაგრამ შემდეგ ქრთამს აიღებს და ამის გამო საჩივარს გააუქმებს. თანამედროვე მამაკაცისთვის ქრთამი არის საზოგადოების ერთი ნაწილის აზრი მის შესახებ, რომელიც მას ცოლის ასეთი საქციელის მოთმენის გამო „ძველმოდურს“ კი არა „თანამედროვეს“ უწოდებს. ტანჯვას და სულიერ აფორიაქებას ორგანიზმი ხანგრძლივად ვერ უძლებს, იფიტება და ადამიანისაგან დამოუკიდებლად, მასში ამოქმედდება თავდაცვის ინსტიქტი, რომელიც მიმართულია მეუღლის სიყვარულის შესუსტებისაკენ. როცა არ გიყვარს, არც იტანჯები. განა შეიძლება სიყვარულის დიდი გრძნობის რაიმეზე გაცვლა?

მრავალი თანამედროვე მწერალი დადებითად აფასებს ქალის მორცხვობის გრძნობას. მაგალითად, ამერიკელი მწერალი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ჯონ სტეინბეკი თავის წიგნში „ზამთარი ჩვენი მღელვარებისა“ სიმპათიით აღწერს 15 წლის ქალიშვილის მორცხვობის განცდას ასაკთან დაკავშირებული გარეგნობის შეცვლის გამო.

როდესაც ადამიანი რაიმე მიზეზის გამო გაურცხვდება, გრძნობს რა ამას, ის ცდილობს სხვაც დაიმსგავსოს და შექმნას შესაბამისი საზოგადოებრივი აზრი. მორიდებულსა და მოკრძალებულ ადამიანს დასცინის, უწოდებს მას „კომპლექსიანს“, „ჩამორჩენილს“ და სხვ. აი, რას წერს მსოფლიოს დიდი მოძღვარი ბასილი დიდი ასეთი ქცევის ქალებზე პირველი ფსალმუნის განმარტებისას: „ეს უსჯულონი ცდილობენ, რომ საკუთარი ბიწიერება ყველას გადასდონ, ყოველ ღონეს ხმარობენ, რაც შეიძლება ბევრი დაიმსგავსონ, რათა ცოდვა საერთო გახდეს და ამ გზით ლანძღვას დააღწიონ თავი. ამას კი მართლა უნდა ვერიდოთ, რადგან ცოდვილთან ხანგრძლივი ყოფნით სულში რაღაც გამოუსწორებელი ჩვევები ყალიბდება“. აი, როგორი ყოფილა ადამიანის ფსიქოლოგია!

თანამედროვე ქართველი ქალის ბუნებასა და ჩაცმულობას შორის შეუსაბამობა არსებობს. ქართველი ქალი თავისი ბუნებით წესიერია, პატიოსანია. მასში საუკუნეების მანძილზე ჩადუღაბებული ზნეობრივი ქცევა, ტანსაცმელი კი (მიმბაძველობის გამო) ურცხვი ქალისა აცვია. ცნობილია, რომ გარემო გავლენას ახდენს ადამიანზეც. გამომწვევი ტანსაცმლის ჩაცმა იმიტომ არის საშიში, რომ მას ერთი მეტად შემპარავი თვისება აქვს: ის თანდათან, ნელ-ნელა ცვლის ადამიანის ბუნებას და თუკი ქართველი ქალი განაგრძნობს ასე ჩაცმას, მაშინ მისი ბუნება აუცილებლად მისი ჩაცმულობის შესაბამისი გახდება და ის გაურცხვდება. გამომწვევად ჩაცმა მასში თანდათან ჩაკლავს ღვთის მიერ ბოძებულ ნიჭს (განცდას), რომელიც მას გარყნისაგან იცავს, ხოლო თუკი ადამიანი ბუნებით გაურიცხვდა, წესიერი ჩაცმულობა მას ვეღარ გამოასწორებს. ამიტომ არის გამომწვევად ჩაცმა დანაშაული, რომელიც მიმართულია საკუთარი თავის წინააღმდეგ.

რა გავლენას ახდენს გამომწვევად ჩაცმა გარშემო მყოფებზე?

1. მე-20 საუკუნის ათონელი ბერი პაისი წერს: „როცა დედა მოკრძალებულად არ იცვამს, ის თავისი ქცევით სულიერად აღატაკებს ბავშვს“.

გთხოვთ, დააკვირდეთ და ერთმანეთს შეადაროთ ორი ქცევა: როდესაც გაცეცხლებული მამაკაცი მეორეს შეაგინებს „შენი დედაო…“. ის ამ დროს აღლევებულია, სიტყვებს ვერ არჩევს და მისი ერთადერთი მიზანია, რაც შეიძლება მეტად ატკინოს გული მოწინააღმდეგეს. ამჟამად თბილისში ძალიან გავრცელდა მეტად შემაძრწუნებელი გინება „ჩემი დედა…“, რომელსაც მშვიდი სახით წარმოთქვამენ ახალგაზრდები „დედას გეფიცების“ ნაცვლად, როდესაც სურთ, თავისი სიმართლე დაუმტკიცონ თანამოსაუბრეს. ბოლომდე მიუწვდომელია, რა აზრები აღეძვრება ვაჟიშვილს, როდესაც გამომწვევად ჩაცმულ დედას ხედავს. რთულია ადამიანის ფსიქოლოგია, აღნიშნული ფაქტი კი მეტად დასაფიქრებელი და გასაანალიზებელი. გამომწვევად (ურცხვად) ჩაცმა დაუშვებელია სახლშიც, ოჯახის წევრების წინაშეც, შვილებთან, მამასთან, ძმასთან. ალბათ, უმიზეზოდ არ წარმოშობილა ეს შემზარავი გინებაც. რადგან ყოველ წარმოთქმულ სიტყვას სათანადო წარმოდგენაც ახლავს, დიდი ხანია, საგანგაშო ზარი უნდა ჩამოგვეკრა ექიმებს, ფსიქოლოგებს, პედაგოგებს…

2. თავისი ბუნებით ქართველი ადამიანი საკმარისი ტემპერამენტით ხასიათდება და ბუნებრივი ბიოლოგიური ლტოლვის ხელოვნურ გაძლიერებას არ საჭიროებს. ამას ერთი შეხედვით განაპიროებებს ჩვენი ქვეყნის გეოგრაფიული ადგილმდებარეობა, კლიმატი, კვების ხასიათი, მეორე მხრივ – ჩვენი ზნეობრივი ცხოვრების წესი. გამომწვევად ჩაცმული ქალის დანახვა განსაზღვრულ ემოციურ განცდას აღძრავს მამაკაცში, რომელიც თავის მხრივ, იწვევს ორგანოებისა და ორგანოთა სისტემების გაძლიერებულ მუშაობას, ჰორმონების უმიზეზოდ გამოყოფას; ასე გრძელდება საათების განმავლობაში, რაც იწვევს ადამიანის გადაღლას, ცვეთას და მისი ჯანმრთელობის შერყევის მიზეზიც შეიძლება გახდეს. განსაკუთრებით ცუდად მოქმედებს ასეთი სანახაობა ბავშვებსა და მოზარდებზე.

3. ცნობილია, რომ ყოველი საქმის სრულფასოვნად შესრულებას შესაბამისი განწყობა ესაჭიროება, ხოლო სათანადო განწყობასთან ერთად აუცილებელია შესაბამისი გარემო პირობები. განა შეიძლება მუყაითად იმეცადინოს ახალგაზრდამ მისაღები გამოცდებისათვის, თუკი იგი გადაწყვეტს, რომ იმუშაოს არა მყუდრო ოთახში, არამედ ზღვის პირას ჩრდილში მდგარ მაგიდასთან, სადაც შორიახლოს ადამიანები ბანაობენ? ასეთ პირობებში ვერც მეცნიერი დაწერს სერიოზულ ნაშრომს.

გამომწვევად ჩაცმული ქალი დილიდანვე უარყოფითად მოქმედებს სამუშაოზე მიმავალი ყოველი პროფესიის ადამიანზე და ცვლის მათ განწყობას. ამ ზემოქმედების გამო მოწაფესა და სტუდენტს აღარ ეძლევა სწავლაზე ყურადღების კონცენტრაციის საშუალება, ბევრი მუყაითი ახალგაზრდა შეიძლება კალაპოტიდან ამოვარდეს (შრომისმოყვარე შვილის აღსაზრდელად კი მშობელმა ძალიან დიდი შრომა გასწია)! ნებისმიერ დაწესებულებაში გამომწვევად ჩაცმული ქალი არასამუშაო ატმოსფეროს, არასამუშაო განწყობილებას ქმნის, აბრკოლებს მუშაობას, ღლის ადამიანებს.

4. ადამიანისათვის გარემოსთან კავშირის დასამყარებლად აუცილებელია თავის ტვინი. ეს არის ურთულესი და უნატიფესი ორგანო, რომლის ნორმალურ მუშაობაზე დამოკიდებულია ცოცხალი ადამიანის ფიზიკური და სულიერი მდგომარობა. თავის ტვინის უჯრედები მეტად მგრძნობიარეა და ამიტომ მათ ნორმალურ მუშაობაზე ზეგავლენის მოხდება მრავალ ფაქტორს შეუძლია.

თავის ტვინის უჯრედები განსაზღვრული თვისებების მატარებელია. მას ახასიათებს აგზნებისა და შეკავების პროცესების განვითარების უნარი, ახასიათებს ადაპტაცია, ანუ შეგუება სხვადასხვა სახის ფიზიოლოგიურ გამღიზიანებელთან, ახასიათებს დაღლა და მრავალი სხვა თვისება. თავის ტვინის ნორმალურ მუშაობაზეა დამოკიდებული ადამიანის გუნება-განწყობილება, სულიერი წონასწორობა, ორგანიზმში არსებული ყველა ორგანოს ნომალური ფუნქციონირება, ჯანმრთელობა, მშობლიური (გამრავლების) და თავდაცვის ინსტინქტების ნორმალურ მდგომარეობაში შენარჩუნება. ერთი სიტყვით, თავის ტვინი მეტად სათუთი და გასაფრთხილებელი ორგანოა. ამიტომ არის, რომ კულტურული ქცევის ესა თუ ის წესი თავის ტვინის ნორმალურ მდგომარეობაში ყოფნის შენარჩუნებას ემსახურება. ჩვენ აქ ყველა წესს არ ჩამოვთვლით და მხოლოდ შეუფერებელი ჩაცმულობის ზეგავლენაზე ვისაუბრებთ.

უფრო დაწვრილებით განვიხილოთ ადაპტაციის ანუ შეგუების თვისება, რადგან მას უშუალო კავშირი აქვს იმ საკითხთან, რომელსაც ჩვენ განვიხილავთ.

ადაპტაცია – ეს არის ორგანიზმის თვისება, შეეგუოს ხანგრძლივად მოქმედ გამღიზიანებელს. ადაპტაცია, ანუ შეგუება ახასიათებს გრძნობათა ორგანოებსა და თავის ტვინს. მისი დანიშნულებაა დაიცვას ნერვული უჯრედები გამოფიტვისაგან, რასაც განგრძლივი აღგზნება იწვევს. ადამიანის მიერ ეს პროცესი სუბიექტურად აღიქმება, როგორც მიჩვევა და გამოიხატება იმაში, რომ მკვეთრად სუსტება მგრძნობელობა ხანგრძლივად მოქმედი გამღიზიანებლის მიმართ. მაგალითად, ყველას შეუმჩნევია, რომ იმ ოთახში შესვლისას, სადაც ეწევიან, თავდაპირველად ადამიანი შეიგრძნობს თამბაქოს სუნს, რამდენიმე ხნის შემდეგ კი ვეღარ გრძნობს მას, ეჩევა. ასევე, თუ სამზარეულოში წვეთავს ონკანი, თავდაპირველად გვესმის წვეთების ხმა, შემდეგ ვეჩვევით და აღარ გვაწუხებს. ასეთივე ადაპტაცია, ანუ მიჩვევა ვითარდება გრძნობათა ორგანოებში და თავის ტვინში, როდესაც მამაკაცი თითქმის მთელი დღის განმავლობაში, სახლშიც, ქუჩაშიც, ტრანსპორტშიც და სამსახურშიც უყურებს გამომწვევად ჩაცმულ ქალებს. თავის ტვინის უჯრედებში ადაპტაციის, ანუ შეგუების პროცესის განვითარების გამო ვითარდება მიჩვევა, ანუ ძლიერ ინტიმურ გამღიზიანებლებზე მგრძნობელობის მკვეთრი დაქვეითება, რაც დასაჭურისების ტოლფასია. ამას კი ძალიან მტკივნეულად განიცდიან განსაკუთრებით ახალგაზრდა ასაკის მამაკაცები. ეს იწვევს მათ პოტენციურ შესაძლებლობებეში დაურწმუნებლობის შეგრძნებას, რაც, თავის მხრივ, განაპირობებს მათი ნერვული წონასწორობის დარღვევას, გაღიზიანებას, ზოგჯერ აგრესიულობას, ზოგჯერ კი დეპრესიულ მდგომარეობას, შრომის უნარის დაქვეითებას, პათოლოგიური მიდრეკილებების განვითარებას, უბიძგებს ცოლის ღალატისაკენ და სხვ. (ადაპტაციის მოხსნა ხდება მისი გამომწვევი გამღიზიანებლებისაგან ხანგრძლივი დროით დასვენების შემდეგ).

გამოდის ქუჩაში გამომწვევად ჩაცმული ქალი. მოდის ის მიამიტი გამომეტყველებით, რადგან გაუცნობიერებლობის გამო გულწრფელად სჯერა, რომ სწორად იქცევა, ფიქრობს, რომ თავისუფალია. ეს მართლაც ასეა, მაგრამ მას ავიწყდება, ერთი მნიშვნელოვანი რამ, რომ ადამიანს არა აქვს უფლება თავისი თავისუფლებით მეორე ადამიანის თავისუფლება შეზღუდოს, ე.ი. არა აქვს უფლება თავისი ქცევით ავნოს მეორე ადამიანს. ამას ადამიანის უფლებების დარღვევა ჰქვია. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება იყოს ჯანმრთელი, ჰქონდეს ნორმალური ფიზიოლოგია და ფსიქიკა. გამომწვევად ჩაცმა – ეს არის ქალის ძალადობა მამაკაცზე, რადგან იქმნება ისეთი მდგომარეობა, როდესაც მამაკაცი თავს ვერ იცავს ამ მავნე ზემოქმედებისაგან. ტელევიზიით გადაცემული არასასურველი სანახაობისაგან მას შეუძლია თავის დაცვა იმით, რომ გამორთოს ტელევიზორი, მაგრამ ქუჩაში და სამსახურში თვალახვეული ხომ ვერ ივლის? აგრერიგად ჩაცმულ ქალს ჰგონია, რომ არავის არაფერ უშავებს. სინამდვილეში კი თავისი დაუფიქრებელი ქცევითა და მიმბაძველობით იმ ტოტს ჭრის, რომელზეც ზის, რადგან სიყვარულის გრძნობას მისდევს მოსაკლავად. ნამდვილი (თავგანწირული) სიყვარული არის ის, რაც ძალას აძლევს ადამიანს, იგი აძლევს ადამიანის სიცოცხლეს აზრსა და ხალისს. სიყვარულის გარეშე ხომ სიხარულისა და ბედნიერების ნამდვილი განცდა არ არსებობს! ამიტომ თუკი ქალი თავისი ქცევით ხელს შეუშლის ამ გრძნობის განვითარებას და ამის გამო უბედურს გახდის ადამიანებს – ამაზე დიდი დანაშაული რა უნდა იყოს?

ქართველი ქალი სინამდვილეში სიყვარულისაკენ ისწრაფვის, მაგრამ სატელევიზიო მდარე დონის ფილმებისა და სხვა ობიექტური მიზეზების გამო მამაკაცში სიძვის მოთხოვნილების აღძვრას სიყვარულს უწოდებს, თავს იტყუებს, თუმცა მან კარგად იცის, რომ „სიყარული სხვა რამეა, არ სიძვისა დასადარი“. ამიტომ ასეთმა ქცევამ ადამიანს არ მოუტანა სულიერი სიმშვიდე და სიხარული, პირიქით, დღეს ვინც ცუდად სარგებლობის შემოქმედის მიერ ბოძებული დროებითი უპირატესობით – სინორჩით, ან სილამაზით, ის ხვალ თვითონვე აღმოჩნდება მოტყუებული ან მიტოვებული მეუღლის როლში. ქალურობა – ეს კეკლუცობა და მამაკაცში სიძვის მოთხოვნილებების გამოწვევაში დაოსტატება როდის. ასეთ ქცევას ქართულად დღესაც იგივე სიტყვა შეესაბამება, რომელსაც სულხან-საბას ლექსიკონში ვხვდებით. ქალურობა – ეს კდემამოსილი და მოკრძალებული ქცევაა; ქალურობა – ეს პატიოსანი და შრომისმოყვარე ქცევაა; ქალურობა – ეს პატიოსანი და შრომისმოყვარე შვილების აღზრდაა; ქალურობა – ეს უღალატო და ერთგული ცოლობაა.

წმინდა იოანე ოქროპირი დაწვრილებით აგვიწერს იმ ტრაგიკულ შედეგს, რაც მოჰყვება გამომწვევი ქცევისა და ჩაცმულობის ქალის დანახვას:

„თუმცა შენ არ გიმრუშია საქმით სცენაზე გამოსულ მეძავთან, მაგრამ გქონდა კავშირი მასთან სურვილით და არა მარტო იმ დროს იმრუშე, როცა სპექტაკლს უყურებდი, არამედ მაშინაც, როცა დამთავრდა წარმოდგენა. შენ წახვედი სახლში, მაგრამ გაგყვა ამ მეძავი ქალის სახება, მისი ხმა, მისი სამოსი, მისი გამოხედვა, მისი მიხვრა-მოხვრა, მისი სხეული და შენ დაბრუნდი სახლში მთლად დასერილი მრუშული ვნებით. აქედან არ მოდის უთანხმოებანი სახლში? აქედან არ იწყება უზნეობა? აქედან არ იწყება გახეთქილება ცოლსა და ქმარს შორის? აქედან არ მოდის კამათი და ჩხუბი? აქედან არ იბადება ათასი უსიამოვნო ამბავი? რამეთუ, როდესაც შენ, დატყვევებული იმ მეძავი ქალის სახებით, მოდიხარ სახლში, ცოლი უკვე უსიამოვნოდ გეჩვენება, შვილები – აუტანლად, ოჯახის სხვა წევრებზე კი ლაპარაკიც ზედმეტია; საქმე, რომელსაც ემსახურები, გეზარება, აუტანელი ხდება. მიზეზი ყოველივე ამისა ის არის, რომ თეატრიდან სახლში მარტო როდი ბრუნდები, შენ მოგყავს მეძავი ქალი, არა პირდაპირ, აშაკარად, არამედ გონებაში, შენს წარმოდგენაში. მიდიხარ სახლში ბაბილონის ქურაზე უფრო გახურებული და ანთებული მრუშული ვნებით, და ამის შემდეგ ყველაფერი თავდაყირა დგება სახლში. როგორც ციებ-ცხელებით შეპყრობილი ავადმყოფი, უმიზეზოდ ეჩხუბები ყველას, გვერდზე მყოფთ, უკმაყოფილო ხარ ყველაფრით, ასევე ამ საშინელი სენით დასერილი კაცი უმაყოფილოა სახლში, ჩხუბობს, ყვირის, ითხოვს წესრიგს და ა.შ… ეს ძალიან მძიმე საქმე და განუკურნებელ ავადმყოფობას იწვევს.

მე იმიტომ ვწუხვარ, რომ თქვენ, თეატრიდან დაბრუნებული, ვერ გრძნობთ ამ ავადმყოფობას და გაიძახით, არაფერი გვევნო, უვნებლად დავბრუნდით შინო. სინამდვილეში კი მრუშული ვნებით ანთებული ივლით ყველგან, სადაც წახვალთ ამ სანახაობის შემდგომ“.

ძალიან მძიმე არ არის სატარებლად ადამიანის სუსტი მხრებისთვის ასეთი დიდი დანაშაული? ზოგიერთს დანაშაულად (ცოდვად) მხოლოდ უკანონო ინტიმური კავშირი მიაჩნია და მას ინანიებს მხოლოდ. და რადგან უწესოდ დღეს ძალიან ბევრს აცვია, ამას ცოდვად აღარ თვლის.

დღეს საქართველოში ვწუხვართ ეკონომიკური სივიწროვის გამო, მაგრამ კულტურულ ქცევასა და ზრდილობიან საუბარს ხომ ფული არ სჭირდება…

ქალების შეუფერებელი ჩაცმულობისადმი მამაკაცების მხრიდან თავისი ობიექტური დასაბუთებული დამოკიდებულების გამოხატვა აუცილებელია. ბევრი რამ არის დამოკიდებული ოჯახის მამაზე. ის ყოველმხრივ უნდა ეცადოს, რომ მეუღლეს, ქალიშვილს ან დას შეუფერებლად არ ეცვას. მოსიყვარულე მეუღლე და შვილი ხომ ოჯახის უფროსის თხოვნას აუცილებლად ყურად იღებს.

ახლა განვიხილოთ, თუ რამდენად უვნებელია შარვლის ჩაცმა ქალისათვის და მის გარშემო მყოფთათვის, ანუ არის თუ არა ეს კულტურული საქციელი. შარვალი – მისი საქმიანობისა და ანატომიური აგებულების გამო – მამაკაცის შესაფერისი ტანსაცმელია. ჩაიცვამს თუ არა ქალი შარვალს, მას მაშინვე ეკარგება ქალური სინაზე (სინაზე სულაც არ გამორიცხავს იმას, რომ ქალი არ უნდა იყოს მხნე). ჩაიცვეს მასობრივად ქართველმა გოგონებმა და ქალებმა შარვალი და საოცრად დაუშნოვდა გარემო. ქალის ქცევა, მისი ბუნება, როგორც მოსალოდნელი იყო, თანდათანობით შეცვალა შარვლის ჩაცმამაც. შარვალმა ქალი გააუხეშა. იგი სიარულისას ადგამს მამაკაცურად დიდ ნაბიჯებს, შეეცვალა დგომისა და ჯდომის მანერა, მრავალი ეწევა სიგარეტს, გახშირდა მეტყველებისას უცენზურო, ჟარგონული სიტყვების ხმარება. ყველაფერმა ამან განაპირობა მამაკაცებში ქალების მიმართ უპატივცემულობის განვითარება, მათდამი ინტერესის დაქვეითება, ბიოლოგიური ლტოლვის შესუსტება.

სოფელში ქალს მრავალგვარი სამუშაოს შესრულება უწევს: წველის ძროხას, აბალახებს მას, წყაროდან მოაქვს წყალი, ბაღ-ბოსტანში თოხით მუშაობს და სხვ. არ ყოფილა შემთხვევა, რომ ქალს დაეჩივლოს, კაბა ხელს მიშლის მუშაობაში, ნეტავი შარვალი მეცვას მამაკაცივითო.

გასათვალისწინებელია ისიც, რომ სჯულის კანონი ბრძანებს: „თუ ვინმე დედაკაცმა მოჩვენებითი მოღვაწეობისათვის შეიცვალოს სამოსელი და სადედაკაცო სამოსელის ნაცვლად სამამაკაცო ჩაიცვას შეჩვენებულ იყოს“. განა ადამიანის ფიზიოლოგია და ფსიქიკა ყველაზე უკეთ შემოქმედმა არ იცის? ჩაცმულობა რომ უმნიშვნელო რამ იყოს, კანონის რანგში ხომ არ იქნება ეს მოთხოვნა აყვანილი? თუ თუკი ღმერთი შეგაჩვენებს, სიხარულს როგორღა ეღირსები?

როგორც ამჟამად სასულიერო პირები ამბობენ, სიცივისაგან თავის დასაცავად, თუკი სურვილი აქვს, ქალს შეუძლია ჩაიცვას შარვალი კაბის შიგნით, ისე, რომ გარედან არ გამოჩნდეს. ადამიანების ანატომიურ აგებულებაში განსხვავებულობა მათ ჩაცმულობაშიც უნდა აისახოს. ამაშია დიდი სიბრძნე, რადგან შეუფერებელი ჩაცმულობა თანდათანობით ცვლის ადამინის ბუნებას, ხელს უწყობს პათოლოგიური მიდრეკილებების განვითარებას.

ქალი, რომელსაც აცვია შარვალი, ან ისეთი ვიწრო ტანსაცმელი, რომელიც იმეორებს სხეულის ფორმას, ტყუილად ინუგეშებს თავს, თითქოს შემოსილი დადიოდეს. იგივე ითქმის მამაკაცებზეც.

როდესაც ასიათასმა მოწამემ ხატების შეურაცხყოფის მაგიერ ჯალათს თავი მიუშვირა მოსაკვეთად, მათ ამისათვის ძალას, ალბათ, რწმენისა და ღვთის სიყვარულის გარდა იმის შეგრძნებაც აძლევდა, რომ ასეთი საქციელით თავიანთ შთამომავლებს გააძლიერებდნენ რწმენაში და გადაარჩენდნენ. რას წარმოადგენდა ჩვენი წინაპარი, რომ ქართველი ადამიანი შეუმოსავი გაივლიდა ქუჩაში.

სირცხვილის გრძნობა გიპყრობს ადამიანს, როდესაც წარმოიდგენ, რომ შესაძლოა ფერეიდნელი ქართველები ჩამოვიდნენ საქართველოს სანახავად. ისინი ხომ თავიანთი სჯულის პატივისცემის ნიშნად ჩადრის ტარებას ითმენენ.

ადამიანმა მოდის შესაბამისად უნდა ჩაიცვას. მაგალითად, თუ მოდაში მრგვალი საყელოა, თუკი სურვილი აქვს, ატაროს მრგვალი და არა სხვაგვარი. მაგრამ, როდესაც ისეთ მოდას გთავაზობენ, რომელიც შეცვლის შენს ზნეობას, ბუნებას, ასეთი მოდელი მიუღებელი უნდა იყოს ყოველი ადამიანისათვის. საქართველოში გამომწვევად ჩაცმა და ასევე ქალისა და მამაკაცის ტანსაცმლის აღრევა ყოველთვის უკულტურო საქციელად ითვლებოდა. როდესაც ხალხის დიდ ნაწილს შეუფერებლად აცვია და უზნეოდ იქცევა, განათლებული, მცოდნე და მორწმუნე ადამიანისათვის მიუღებელია დაუფიქრებელი მიმბაძველობა და ასეთი პრიმიტიული, ყოვლად გაუმართლებელი და დაუსაბუთებელი მსჯელობა: „ყველა ასე იქცევა“ ანდა „ყველას ასე აცვია და მეც უნდა ჩავიცვაო“. როდესაც ადამიანს აქვს ცოდნა, მაშინ მან იცის, თუ რა არის არასწორი და რა არის სწორი. ადამიანი არ შეცდება, თუ იგი ყოველივე ახლად შემოთავაზებულს განიხილავს ზნეობრივი კანონების შუქზე, რომელთა ჭეშმარიტება ამჟამად მეცნიერულად არის დასაბუთებული (მოვიგონოთ ისიც, რომ მსოფლიო წარღვნისას მხოლოდ მართალი ნოე გადარჩა). ქართველი ადამიანი ყოველთვის გამოირჩეოდა გამოვნებიანი, და ამავე დროს ასაკის შესაფერისი ჩაცმულობით. „ყოველი ასაკი ხომ თავისებურად მშვენიერია“. ასევე, თუთიყუშივით აჭრელებული ტანსაცმლის ტარება დიდისთვისაც და პატარისთვისაც მიუღებელი იყო. თანამედროვე ჩაცმულობის მოდა ადამიანებს უზნეო ყოფაქცევისაკენ უბიძგებს. გარდა ამისა, მოგვიანებით, ადაპტაციის ანუ შეგუების პროცესის განვითარების გამო მამაკაცებში იწვევს ქალებისადმი ბიოლოგიური ლტოლვის დაქვეითებას, რაც, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, დასაჭურისების ტოლფასია.

გულკეთილი, ჭკვიანი, თვალებმზიანი ქართველი ქალი, ასიათასი მოწამის, თამარისა და ქეთევანის შთამომავალი, ჯერ ურცხვი არ გამხდარა, მასში საუკუნეების მანძილზეა ჩადუღაბებული ზნეობრივი ქცევა. მას უზნეო ქალის ნიღაბი უკეთია მხოლოდ, რომელსაც მრავალი მათგანი სულიერი ტკივილის ფასად ირგებს, რათა თანამედროვე გამოჩნდეს. მთავარია, მოსალოდნელი საფრთხე შეიგრძნონ, ნიღბის მოხსნა კი ადვილია, თუკი ადამიანი ამას მოისურვებს. მაშინ საზოგადოების პატივისცემას დაიმსახურებენ. მოკრძალებულობა და კდემამოსულება სამკაულია ქალისა. მამაკაცს მოსწონს ასეთი თვისებების ქალი ცოლად, რადგან, მწერალ მარიკა ბარათაშვილის ერთი პიესის გმირისა არ იყოს, არავის არ უნდა „ფრონტი გახსნას“ ოჯახში. მორიდებულობა ხომ გარშემო მყოფთა პატივისცემასაც გულისხმობს. საქართველოში უამრავი ადამიანია უმაღლესი განათლებით. ალბათ, მოსახლეობის ნახევარზე მეტს სამედიცინო განათლება აქვს მიღებული. ეს ძალიან სასარგებლობა, მაგრამ სასურველია ეს განათლება აისახოს ჩვენი ცხოვრების წესში, ჩვენს ქცევაში.

ნეტავი ყველა ქართველს ენახა ის მტკაველის სიგრძე და თითის სიმსხო გვერდებჩასწორებული ლურსმანი (სამსჭვალი), რომლითაც ხის ძელზე მიაჭედეს მაცხოვარი (ეს სიწმინდე ერთ-ერთი წირვის შემდეგ გამოიტანეს სიონის საკათედრო ტაძარში). მისი ნახვისას ნათლად წარმოიდგენ, თუ როგორ გაგლიჯა ამ მსხვილმა ლურსმანმა კუნთები და სისხლძარღვები, როგორ იტანჯებოდა მაცხოვარი შენი გადარჩენისათვის, შენი სიყვარულისათვის. გონების თვალით თითქოს ხის ძელთან სისხლის გუბესაც ხედავ. ამის შემხედვარე თვალაცრემლებული მორწმუნე ადამიანს უდიდესი სირცხვილისა და სინანულის გრძნობა გიპყრობს შენს მიერ ჩადენილი ყოველი ისეთი საქციელისა და წარმოთქმული სიტყვის გამო, რომელიც მოსაწონი არ იქნებოდა უფლისათვის და გულს ატკენდა მას.

ბავშვში ამა თუ იმ ჩვევის გამომუშავებაში თავიდანვე უნდა მიაქციოს ყურადღება მშობელმა. რადგან ჩვევა – ეს არის გაავტომატურებული პირობითი რეფლექსი, ამიტომ ერთი ჩვევის შეცვლა მეორეთი, ანუ ერთი ჩვევის შეცვლა მეორეთი, ანუ ერთი გამომუშავებული პირობითი რეფლექსის შეცვლა მეორეთი – იოლი არ არის, ეს მტკივნეული პროცესია. მშობელმა თავიდანვე უნდა მიაქციოს ყურადღება შვილების ჩაცმულობას, საქმიანობას, მიიღოს მონაწილეობა მისი პროფესიის შერჩევაში (ბავშვის სქესის გათვალისწინებით) და თუ შეამჩნევს, რომ გოგონას ბიჭური თამაშობანი მოსწონს, ან ბიჭუნა თოჯინებით ერთობა – რჩევისათვის უნდა მიმართოს ექიმს (ენდოკრინოლოგს). გოგონას თავიდანვე კაბა უნდა ჩავაცვათ, ე.წ. „პიჟამო“ გრძელი, ფოფიალა ღამის პერანგით შევცვალოთ; შესანიშნავია, როდესაც მოსწავლე გოგონა ატარებს ნაწნავს. ბავშვს უნდა ვასწავლოთ, რომ სადაც არ უნდა იყოს: ძველბურ ურემზე დაჯდება თუ თანამედროვე ბოინგის ტიპის თვითმფრინავში ჩაჯდება – მუხლისთავი მუხლისთავს არ უნდა დააშოროს და მუხლებზე კაბა უნდა ჩამოიფაროს. არა მარტო ბავშვის, არამედ ნებისმიერი ქალის სხვაგვარად მოქცევა გარშემო მყოფთა აბუჩად აგდებაა, მათი დამცირებაა, მამაკაცის ფიზიოლოგიისა და ფსიქოლოგიის გაუთვალისწინებლობაა და მას ცუდი შედეგი მოსდევს. ცოდო არ არიან ასეთ გარემოში გაზრდილი პატარა გოგო-ბიჭები, რომელთაც უსიყვარულობა და დასაჭურისება ელოდებათ? განა შეიძლება მამაკაცს პატივისცემა და მორიდება ჰქონდეს ისეთი ქალისა, რომელიც ადამიანის ფიზიოლოგიასა და ფსიქოლოგიას არაფრად აგდებს და თავისი ქცევით მის ჯანმრთელობას ვნებს?

უპატივცემულობას უპატივცემულობით პასუხობენ და მამაკაცმაც (მიმბაძველობით) ჩაიცვა მოკლე შარვალი, უსახელო პერანგი. მრავალი კი გრძელ, მაგრამ მეტად ვიწრო შარვალს ატარებს. კულტურული მამაკაცები მანდილოსანთან საუბრისას პერანგის ღილს საყელოსთანაც კი იკრავენ.

ტანსაცმლის მოდელიორს ადამიანის სულიერებაზე ზემოქმედების მძლავრი ბერკეტი უპყრია ხელთ. ეს მეტად საპასუხისმგებლო პროფესიაა და ადამიანისაგან დიდ განათლებას, ჭეშმარიტ რწმენას, შინაგან კულტურას, მაღალ ზნეობასა და კაცთმოყვარე გულს მოითხოვს (სასურველია, რომ ამ პროფესიის მსურველ აბიტურიენტისათვის უმაღლეს სასწავლებელში მისაღები გამოცდებისათვის საჭირო მოთხოვნები (კითხვები) ისე იყოს შედგენილი, რომ ადამიანის ამ თვისებების წარმოჩენა შეეძლოს). მრავალი თანამედროვე ტანსაცმლის მოდელიორი ფსიქოლოგიურ ომს უცხადებს ადამიანებს. ყოველ ომს ხომ ნგრევა და განადგურება ახასიათებს. მრავალი მათგანი ცდილობს დაანგრიოს ადამიანთა სწორი წარმოდგენა ჩაცმულობაზე და შესაბამისად – ქცევაზე, ცდილობს ჩაკლას ქალში ბუნებრივი მორცხოვბის გრძნობა, შესაბამისად – მოკრძალებული ქცევა.

ზოგიერთი საბრალო მოდელიორი თავისი საქმიანობისას მხოლოდ ფულის მოგებაზე ფიქრობს და ღმერთის არსებობა დავიწყებული აქვს. ამას გვაფიქრებინებს ის, რომ მრავალი თანამედროვე მოდის ტანსაცმელში შეიგრძნობა მოდელიორის უსიყვარულო და უპატივცემულო დამოკიდებულება ადამიანებისადმი. ხშირად მათ მიერ შემოთავაზებული ტანსაცმლის მოდელი ქალს მხოლოდ გარკვეული მოთხოვნილების დამაკმაყოფილებელ საგნად წარმოაჩენს, ამით კი შეურაცხყოფს და ამცირებს ადამიანის ღირსებას. ადამიანის მიმართ უსიყვარულობის და უპატივცემულობის გამოვლინებაა ის, რომ მრავალი თანამედროვე მოდელიორი ქალებს ზაფხულში სთავაზობს შავი ფერის ტანსაცმელს. ფიზიკიდან ცნობილია, რომ ღია ფერის ტანსაცმლისაგან განსხვავებით, რომელიც ირეკლავს და ფანტავს ჯანმრთელობისთვის საშიშ მზის ულტრაიისფერ გამოსხივებას, შავი ფერი – ინტენსიურად შთანთქავს მას. ამიტომ ადამიანი, რომელსაც კანი დაფარული აქვს ღია ფერის ხალვათი ტანსაცმლით, სიცხეს ნაკლებად შეიგრძნობს. შეამჩნევდით, ზაფხულში ის ადამიანები უფრო წუხან ხოლმე სიცხის გამო, ვისაც ძალიან შილიფად აცვია. ყოველ ამინდში შესაფერის ტანსაცმელს ხომ დამცველი ფუნქცია აკისრია. თანამედროვე მოდა ქალებს სთავაზობს ზამთარში მოკლე ქურთუკს. არადა, თუ პალტო მოკლეა და მუხლებს არ ფარავს, ის ვერც იცავს მცირე მენჯის ღრუში განლაგებულ მნიშვნელოვან ორგანოებს გაცივებისაგან (როგორც ექიმები აღნიშნავენ და ექოსკოპიური გამოკვლევები ადასტურებენ, ძალიან გახშირდა ამ ორგანოების ანთების შემთხვევები მოზარდებშიც, რაც ადრე უიშვიათედი შემთხვევა იყო და რაც შეიძლება უნაყოფობის მიზეზი გახდეს). ხოლო მამაკაცებისათვის მოდელიორის მიერ შემოთავაზებული გრძელი (თითქმის კოჭებამდე) პალტო მათ ხელს უშლის გადაადგან მამაკაცური, ენერგიული ნაბიჯი.

ზოგიერთი მოდელიორი ცდილობს მსგავსი და არა განსხვავებული მოდელის ტანსაცმელი შესთავაზოს ქალსა და მამაკაცს. ამით ისინი გარეგნულად ერთმანეთს ემსგავსებიან, ეს კი ფსიქოლოგიურად დიდ უარყოფით გავლენას ახდენს ზოგადად ქალისა და მამაკაცის ნორმალურ ურთიერთობაზე. გარდა ამისა, ასეთი ჩაცმულობა ხელს უწყობს მამაკაცის გაქალაჩუნებას, ხოლო ქალები მამაკაცურ თვისებებს (მიდრეკილებებს) იძენენ და თანდათანობით კარგავენ ქალურობას.

მრავალი თანამედროვე მოდელიორი ახდენს ქალისა და მამაკაცის ტანსაცმლის ფერის აღრევას. ისინი მამაკაცებს სთავაზობენ წითელ, ყვითელ, იასამნისფერ, შინდისფერ, ღია მწვანე ფერის, ზოგჯერ კი მოჩითულ ტანსაცმელს და ყელსახვევს, რაც ქალის შესაფერია, რადგან სახეს სინაზეს აძლევს (ჩვენში მამაკაცებმა არა ერთი ფერის, არამედ მოჩითული პერანგებისა და ასეთივე ყელსახვევების ტარება დაიწყეს მიმბაძველობით გასული, მე-20 საუკუნის, 70-იანი წლებიდან).

ჩვენ სრულიად არ ვფიქრობთ, რომ ამ ფსიქოლოგიურ ომს მოდელიორები მაინცდამაინც გაცნობიერებულად და მიზანდასახულად აწარმოებენ. შეიძლება ეს შედეგი იყოს სამედიცინო საკითხების, ადამიანის ფიზიოლოგიისა და ფსიქოლოგიის უცოდინარობისა. ადამიანის ქცევაზე და მიდრეკილებებზე დიდი ზეგავლენის გამო ჩაცმულობა არ არის უმნიშვნელო რამ. მისაღები ტანსაცმლის მოდელის შექმნა მოითხოვს სათანადო სამედიცინო განათლებასაც. ამისათვის მასობრივი წარმოებისათვის შემოთავაზებული ტანსაცმლის მოდელი ქვეყანაში სამედიცინო კონტრონს უნდა ექვემდებარებოდეს.

შეუფერებელი ჩაცმულობა საზოგადოებისათვის ანგარიშის გაუწევლობასა და უპატივცემულობას გულისხმობს, მიუთითებს ადამიანთა ეგოიზმზე. ქრისტიანობისთვის ხომ უცხოა ეგოიზმი. მეგობრობა, სიყვარული და ეგოიზმი ურთიერთ შეუთვისებელი ცნებებია. ამიტომ ასეთ ჩაცმულობა ქართველების მეგობრობისა და სიყვარულის მაღალ გრძნობას უქმნის საფრთხეს. დღეს საქართველოში მრავალი ადამიანი პიროვნების თავისუფლებას არასწორად გაიაზრებს და უკულტურო ქცევას, ე.ი. ისეთ ქცევას, რომელსაც ზიანი მოაქვს საზოგადოებისათვის – პიროვნების თავისუფლებად აღიქვამს. სინამდვილეში ირღვევა გარშემო მყოფ ადამიანთა უფლებები. უკულტურო საქციელი დიდი დანაშაულია, რადგან ასეთ შემთხვევაში ადამიანი არღვევს საღვთო სჯულის ორი ძირითადი სწავლებიდან ერთს – „გიყვარდეს მოყვასი შენი“.

ჩვენ ვამახვილებთ ყურადღებას შეუფერებელ ჩაცმულობაზე, როგორც ქალისა და მამაკაცის ნორმალური ურთიერთობის ჩამოყალიბების ერთ-ერთ ხელისშემშლელ ფაქტორზე იმიტომ, რომ ოჯახს სწორედ ისინი ქმნიან – ქალი და მამაკაცი. როდესაც მეუღლეები ერთმანეთს პატივს არ სცემენ და ანგარიშს არ უწევენ ერთმანეთის ფსიქოლოგიასა და ფიზიოლოგიას, ეს პირველ რიგში მათ სიყვარულის გრძნობაზე მოქმედებს, ჯერ ასუსტებს და შემდეგ კი მთლიანად გააქარწყლებს მას. ასეთ ოჯახში შვილებიც უსიყვარულონი და გულგრილები იზრდებიან. ამიტომ არის, რომ შეუფერებლად ჩაცმული ადამიანი სიყვარულის გრძნობის ჩაკვლას უწყობს ხელს. ისევე, როგორც ოჯახში, საზოგადოებაშიც, სადაც ერთმანეთს პატივს არ სცემენ და ანგარიშს არ უწევენ – გაუსაძლისი ხდება ცხოვრება.

დღეს საქართველოში ადამიანები მიმბაძველობით თვითონვე ქმნიან ისეთ გარემო პირობებს, სადაც უკიდურესად ძნელია ერთგულებისა და ოჯახის სიმტკიცის შენარჩუნება; როდესაც ადამიანის ქცევა როგორც საკუთარი თავის, ასევე საზოგადოების საზიანოდ არის მიმართული, ასეთ მოქმედებას გონივრულს ვერ ვუწოდებთ და ასეთ ადამიანს – განათლებულს.

ყოველი ადამიანი ანგარიშს უწევს საზოგადოებრივ აზრს. არავის არ სურს, რომ ის უწესობით გამოირჩეოდეს. ამიტომ ჩვენი საზოგადოების აზრი ქცევის ნორმებისა და ჩაცმულობის შესახებ უწინდელი უნდა დარჩეს. ე.ი. უნდა ემყარებოდეს ჭეშმარიტ რწმენას, ობიექტურ მეცნიერულ მონაცემებს, განათლებას და არა მიმბაძველობას, რაც არ უნდა მდიდრები და მრავალრიცხოვანი იყვნენ მისაბაძი ობიექტები. ჩვენ უნდა გვახსოვდეს, რომ საქართველოში ქალისა და მამაკაცის ტანსაცმლის აღრევა და გამომწვევად ჩაცმა ყოველთვის უკულტურობად მიიჩნეოდა.

ახალი მოდის შექმნის სხვა გზაც არსებობს. მედიცინიდან ცნობილია, რომ ქალსაც და მამაკაცსაც ორივე სასქესო ჰორმონი გააჩნია. განსხვავება ის არის, რომ მამაკაცში სჭარბობს მამაკაცური ჰორმონი, ხოლო ქალებში – ქალური. მეცნიერებისათვის ცნობილია მრავალი გარეგანი ფაქტორი (რადიაცია, მაგნიტური ველი, ზოგიერთი ქიმიური ნივთიერება და სხვ.), რომელიც მოქმედებს ჰორმონალურ სისტემაზე. თუკი ასეთი ზემოქმედების გამო ზრდასრულ მამაკაცს დაერღვა ჰორმონალური წონასწორობა და შეუმცირდა მამაკაცური ჰორმონები, მას ეცვლება ფსიქიკაც: ატარებს ქალურ ვარცხნილობას, ზოგჯერ სამკაულს, იცვამს წითელ, ყვითელ, მოჩითულ და სხვა ნაზი ფერის ტანსაცმელს, თავზე იკრავს თავსაფარს („ბენდენა“), იცვამს მოკლე შარვალს (შორტებს), აჩენს შიშველ, ბეწვიან ფეხებს (რომელთა შეხედვაც სხვათა შორის, ქალებში ზიზღის მსგავს გრძნობას იწვევს), ირჩევს ქალურ პროფესიას (მაგალითად, საბავშო ბაღის აღმზრდელი) და სხვ. ქალები, ჰორმონალური წონასწორობის დარღვევისას იცვამენ მამაკაცურად, იკეთებენ ბიჭურ ვარცხნილობას, იტაცებთ მამაკაცური პროფესიები და საქმიანობა, ერთვებიან მამაკაცურ სპორტში (მაგალითად, ფეხბურთის თამაში) და სხვ. თუ ჰორმონალური წონასწორობის დარღვევის გამო ჩაცმულობა შეიცვალა რომელიმე პოპულარულმა მსახიობმა, ეს გაუცნობიერებელი საზოგადოების მიერ აღიქმება, როგორც ახალი მოდა და დაუფიქრებლად ბაძავს მას (ჰორმონალური წონასწორობის დარღვევის შედეგად ადამიანის ფსიქიკის შეცვლა გადმოცემულია სამედიცინო ინსტიტუტის სტუდენთათვის შედგენილ მრავალ სახელმძღვანელოში).

ფიზიოლოგია სიტყვა-სიტყვით ნიშნავს მოძღვრებას ადამიანის ბუნების შესახებ. იგი შეისწავლის როგორც მთლიანი ორგანიზმის, ასევე ცალკეულ ორგანოთა სისტემების მუშაობის მექანიზმებს, იმ მექანიზმებს, რომელიც უზრუნველყოფს ორგანიზმის, როგორც მთლიანის არსებობას და მის ურთიერთობას გარემოსთან. ფიზიოლოგია საშუალებას გვაძლევს გამოვიკვლიოთ ამა თუ იმ დაავადების დროს ამ მექანიზმის დარღვევის მიზეზი და მისი ბუნება, განვსაზღვროთ ორგანიზმზე ზემოქმედების ის გზები და მეთოდები, რომელიც აღადგენს დარღვეულ ფუნქციას; ამიტომ ფიზიოლოგია მედიცინის თეორიული საფუძველია.

ივ. ბერიტაშვილის ფიზიოლოგიური სკოლა უძლიერესია მთელს მსოფლიოში. აღნიშნულ დარგში ცოდნის გასაღრმავებლად საქართველოში ყოველი კუთხიდან ჩამოდიოდნენ და ახლაც ჩამოდიან მეცნიერები. ასევე, მთელს მსოფლიოშია აღიარებული გამოჩენილი ფსიქოლოგის დიმიტრი უზნაძის სწავლება განწყობის შესახებ. მისი სახელმძღვანელო ყველგან ყველა განათლებული ფსიქოლოგის სამაგიდო წიგნია. მეცნიერული გამოკვლევებით დადგენილი ფაქტები მხოლოდ ცნობისმოყვარეობის დაკმაყოფილებას როდი უნდა ემსახურებოდნენ, დაგროვილ ცოდნას ადამიანები პრაქტიკულად უნდა იყენებდნენ და მისით უნდა სარგებლობდნენ.

დღეს მრავალი ადამიანი ცდილობს, ერთმანეთს წაბაძოს ჩაცმულობაში. თითქოს დაიკარგა პიროვნების ინდივიდუალურობა და თავისთავადობა. გარეგნობაში მთავარი ხომ გამომეტყველება და თვალების სილამაზეა. თვალების სილამაზე კი სულის სილამაზეზე არის დამოკიდებული, რადგან „თვალები ადამიანის სულის სარკეა“. ამიტომ თვალების გალამაზება ყველას შეუძლია, თუკი მოინდომებს.

ამჟამად მრავალი მშობელი ბავშვს აცმევს არა ბავშვურად, არამედ დიდების მსგავსად, რაც არასწორია. საერთოდ, ბავშვს არ უნდა გავუმახვილოთ ყურადღება ჩაცმულობაზე, რადგან პატარაობიდანვე ყურადღების სწორად განაწილებას (რაც ქმნის სათანადო განწყობას) დიდი მნიშვნელობა აქვს პიროვნების ჩამოყალიბებაში (რაც ცალკე საუბრის თემაა). გარეგნობისადმი და ჩაცმულობისადმი არაზომიერი, გადაჭარბებული ყურადღება (რაც ამჟამად შეიმჩნევა ჩვენს საზოგადოებაში), სულიერად ფიტავს ადამიანს. საერთოდ კი მოდისადმი მონური დამოკიდებულება, ისევე, როგორც ყოველგვარი მონობა, ადამიანის ღირსების შემლახავია.

განვიხილოთ, რამ განაპირობა ქალის გამომწვევი ტანსაცმლის მოდელის შექმნა. სხვაგვარად რომ ვთქვათ, რამ გამოიწვია ზოგიერთ ქვეყანაში მამაკაცის ქალისადმი ბუნებრივი ბიოლოგიური ლტოლვის დაქვეითება, ინდიფერენტიზმი, რამაც აიძულა ქალი მიემართა ამ ხერხისათვის (საქართველოში ასეთი ჩაცმულობა საჭიროების გამო კი არა – მიმბაძველობის გამოა გავრცელებული). თუკი ძველი დოკუმენტური მასალის მიხედვით ვიმსჯელებთ, უწინ გამომწვევად მხოლოდ ერთეულებს (მეძავებს) ეცვათ, ახლა ასეთი ტანსაცმელი მასობრივად აცვიათ.

ყოველ მოვლენას თავისი გამომწვევი მიზეზი აქვს. ამ მოვლენასაც აქვს მიზეზი. ამ მოვლენის გამომწვევი მიზეზი არის ზოგიერთ ეკონომიკურად განვითარებულ ქვეყანაში ადამიანების მიერ რამდენიმე ათეული წლის წინ დაშვებული შეცდომა. გარკვეული როლი ითამაშა ადამიანის თავისუფალი ნების მცდარმა გაგებამაც. უშეცდომო ადამიანი არ არსებობს, მაგრამ ამ შეცდომას თავისი სიმძიმით ძნელად თუ შეედრება სხვა, თუ გავითვალისწინებთ იმ მძიმე შედეგს, რაც მას მოჰყვა. საქმე ის არის, რომ ზოგიერთ ეკონომიკურად განვითარებულ ქვეყანაში (ამერიკაში, დასავლეთ ევროპაში) უქორწინებლად ინტიმური კავშირი ქალსა და მამაკაცს შორის ბუნებრივ მოვლენად იქნა მიჩნეული და მას საზოგადოებრივი აზრი აღარ კიცხავდა. ამ ადამიანების მიერ მოხდა ღვთის მეშვიდე მცნების (კანონის) „არ იმრუშოს“ უარყოფა. ეს მოვლენა ცნობილია „სექსუალური რევოლუციის“ სახელწოდებით და როგორც მათი საინფორმაციო საშუალებები იტყობინებიან, ამის მიზეზი გამხდარა მე-20 საუკუნის 69-იან წლებში ჩასახვის საწინააღმდეგო საშუალებების გამოგონება.

როდესაც პიროვნება სამოქალაქო, ანუ ადამიანის მიერ შექმნილ კანონს არღვევს, სასჯელი მცირეა. ღმერთის მიერ დადგენილი კანონის დარღვევისას კი სასჯელი, როგორც მოსალონდელი იყო, ძალიან მძიმე აღმოჩნდა: ასეთმა არაზნეობრივმა ქცევამ შეასუსტა მამაკაცის ბუნებრივი ლტოლვა ქალისადმი, შეასუსტა სიყვარული ცოლ-ქმარს შორის და ამის შედეგად კატასტროფულად გაიზარდა დანგრეული ოჯახების რიცხვი, გაიზარდა ნევროზით დაავადებულთა რიცხვი, გახშირდა შიდსი და ვენერიული დაავადებანი, ნარკომანია, პათოლოგიური მიდრეკილებები, ჰომოსექსუალიზმი. ზემოთ აღნიშნულ ქვეყნებში გამომავალი მრავალრიცხოვანი, ათასგვარად დასურათებული ლიტერატურა, რომელიც ქალებს ასწავლის ხელოვნური, ადამიანის ღირსების დამამცირებელი მეთოდებით მამაკაცის აგზნებას, მიუთითებს მათ გასაჭირზე სექსუალურ სფეროში. ეს გასაჭირი მათ თვითონვე შეიქმნეს თავიანთი ქცევის, ღვთის მეშვიდე მცნების დარღვევით. აღსანიშნავია, რომ ამ გასაჭირიდან თავის დასაღწევად ისინი მიმართავენ მცდარ მეთოდს (გამომწვევი ქცევა, გამომწვევი ჩაცმულობა, აღმაგზნებელი მუსიკისა და სიმღერების მოსმენა და სხვ.), რაც მეტად ხანმოკლე შედეგს იძლევა და ამას მოსდევს კიდევ უფრო ღრმა ადაპტაციის პროცესი.

25 წელია, ივ. ბერიტაშვილის სახ. ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის ერთ-ერთი ლაბორატორია აკადემიკოს მიხეილ ხანანაშვილის ხელმძღვანელობით მუშაობს ექსპერიმენტულ ინფორმაციულ ნევროზებზე. 15 წლის წინ საფრანგეთიდან სპეციალურად (საკუთარი ინიციატივით) ექსპერიმენტული ნევროზის ჩვენი მოდელის გასაცნობად ჩამოვიდა პროფესორი, რომელსაც აინტერესებდა, გამოადგებოდა თუ არა აღნიშნული მოდელი ნერვული სისტემის დეპრესიის სამკურნალოდ. მეცნიერმა აგვიხსნა, რომ საფრანგეთში 28-დან 40 წლამდე მამაკაცებს შორის ძალიანაა გახშირებული ღრმა დეპრესიული ნევროზი, რომლის დროსაც ადამიანი სრულიად კარგავს შრომის უნარს და სიცოცხლის ხალისს. პროფესორმა ხაზი გაუსვა, რომ ეს არ არის დამოკიდებული მათ სოციალურ და ეკონომიკურ მდგომარეობაზე. შესაძლებელია ვიფიქროთ, რომ ეს დაავადება ქალებისადმი ბუნებრივი ლტოლვის შესუსტებისა და ღრმა ადაპტაციის პროცესის განვითარებითაა გამოწვეული.

ადამიანების სულიერი მდგომარეობა მუსიკაშიც აისახება. თუ ამ ქვეყნების ბოლო წლების მუსიკალურ მიმდინარეობებს დავაკვირდებით, შევნიშნავთ, რომ ეს არ არის დალხინებული და სულიერად მშვიდი ადამიანების გულის ნაჟური. ეს სიყვარულის გრძნობის შესუსტების გამო გამწარებული სულის კივილია, რომლის ხმა ჩვენამდეც აღწევს.

როგორც მოსალოდნელი იყო, ღვთის მეშვიდე მცნების („არ იმრუშოს“) დარღვევამ მეტად მძიმე პრობლემების წინაშე დააყენა ადამიანები. ამ პრობლემების შესახებ ისინი თვითონვე წერენ და საუბრობენ.

2000 წლის 26 მარტს ჩატარდა საუკეთესო კონოფილმისათვის ოსკარის მინიჭების ცერემონიალი. იგი გადაეცა რეჟისორ სემ მენდესის ფილმს „ამერიკული სილამაზე“. მეორე დღეს (ე.ი. 27 მარტს) კი ამ ფაქტთან დაკავშირებით რადიოთი გადმოიცა დიალოგი „ამერიკის ხმის“ წამყვან ჟურნალისტ ეთერ ფიჩხაძესა და ნიუ-იორკელ კორესპონდენტს მანანა ჯინჯიხაშვილს შორის. ეთერ ფიჩხაძის კითხვაზე, თუ რითი დაიმსახურა ესოდენ დიდი ჯილდო აღნიშნულმა ფილმმა, მანანა ჯინჯიხაშვილმა უპასუხა, რომ ფილნი ეხება მეტად აქტუალურ პრობლემას, პრობლემას, რომელიც მეტისმეტად აწუხებთ ამერიკელებს. ეს არის გაუცხოება (სხვაგვარად რომ ვთქვათ, სიყვარულის შესუსტება). როდესაც გაუცხოება ქვეყნის პრობლემაა, მას არა ცალკეული, არამედ მასობრივი ხასიათი აქვს. შემდეგ მანანა ჯინჯიხაშვილმა განმარტა, რომ ამერიკაში მასობრივად აღინიშნება გაუცხოება ცოლსა და ქმარს, მშობლებსა და შვილებს, თაობებს შორის (აღსანიშნავია, რომ დღეს გაუცხოება მრავალი ქვეყნის პრობლემაა).

რა უნდა იყოს ადამიანისათვის იმაზე დიდი პირადი ტრაგედია, ვიდრე ის, როდესაც გაუცხოებული არიან ყველაზე უახლოესი ნათესავები? როდესაც უკიდურესად შესუსტებულია ან თითქმის აღარ არსებობს მათ შორის სიყვარულის გრძნობა. ასეთი ადამიანები ხომ მოკლებული არიან სიყვარულისა და ნამდვილი ბედნიერების განცდას და მისი შევსება კარგ ეკონომიკურ პირობებსაც არ ძალუძს, თუმცა ფული კი იჩემებს ყოვლის შემძლეობას. ამ ფაქტმა კარგად დაგვანახა, რომ ნამდვილ, დიდ სიყვარულს ფულით ვერ იყიდი (ცნობილია, რომ აშშ-ში ეკონომიკურ სიდუხჭირეს არ განიცდიან).

„1996 წელს აშშ კონგრესმა მიიღო კანონი, რომელიც იცავს ოჯახსა და ქორწინებას. ამერიკის კონსტიტუციაში ჩაწერილია, რომ სახელმწიფოს ამოცანაა საზოგადოების აღორძინების უზრუნველყოფა, რის საფუძველსაც ოჯახი უნდა წარმოადგენდეს. ამერიკელებმა, რომლებმაც იგემეს „სექსუალური რევოლუციისა“და „თავისუფალი საზოგადოების“ მომხიბვლელობა შიდსის, ნარკომანიისა და სხვადასხვა დანაშაულობის გეომეტრიული პროგრესიით ზრდაში გამოვლენილი, სექსუალური განათლების პროგრამების ნაცვლად სკოლებში შემოიღეს ისეთ ტრადიციულ ფასეულობათა განმამტკიცებელი პროგრამები, როგორიცაა უბიწოება, ქორწინება და თავშეკავება, რაც გამოიხატება სექსუალური თავაშვებულობის, თამბაქოს, ალკოჰოლსა და ნარკოტიკებზე უარის თქმაში. ამ პროგრამების რეალიზაციაზე ყოველწლიურად გამოიყოფა 50 მლნ დოლარი, რამაც უკვე გამოიღო პირველი შედეგებიც: იმ შტატებში, სადაც ეს პროგრამები მოქმედებს, არა მხოლოდ შემცირდა აბორტების რიცხვი, არამედ ათჯერ იკლო ფეხმძიმობის შემთხვევებმა მოზარდ გოგონებში. ამერიკელები უბრუნდებიან ტრადიციული ოჯახის იდეალს, ხოლო ოჯახის ძირითად როლს ბავშვების აღზრდაში ხედავენ (ექიმი ა.პოლინსკი, მართლმადიდებელი სამედიცინო-საგანმანათლებლო ცენტრი „სიცოცხლე“).

ხალხში ვრცელდება ორი არასწორი მოსაზრება: 1. თითქოს თავშეკავება იწვევდეს ნევროზულ მდგომარეობას და 2. თითქოს მომავალი ოჯახის სიმტკიცისათვის აუცილებელი იყო წინასწარი (უქორწინებელი) ინტიმური კავშირი. როგორც ეკონომიკურად განვითარებული ქვეყნების სამედიცინო სტატისტიკა თავად გვაუწყებს, ამ ქვეყნებში აღინიშნება ნევროზით დაავადების ძალიან მაღალი პროცენტი. ასევე ძალიან მაღალია გაყრილი ოჯახების რიცხვი. იგი 50-70%-ს (ზოგიერთ ქვეყანაში კი უფრო დიდ პროცენტს) შეადგენს. მათი ეს მონაცემები სრულიად ასაბუთებს ამ ორი მოსაზრების მცდარობას. ისეთი შთაბეჭდილება იქმნება, თითქოს ეს მოსაზრება გაუცნობიერებელი ხალხის შეცდომაში შესაყვანად იყოს გავრცელებული.

ზნეობრივ ქცევას ალტერნატივა არ გააჩნია. ის ყოველთვის თანამედროვეა, მოდაშია, რადგან ადამიანის სასარგებლოს არის მიმართული. ზნეობრივი კანონები ითვალისწინებენ ადამიანის ფიზიოლოგიასა და ფსიქოლოგიას. იგი ადამიანისათვის ფარია, ჯავშანია, განამტკიცებს ადამიანებს შორის სიყვარულს, პატივისცემას, იცავს მათ ღირსებას.

განა შეიძლება ადამიანს წაბაძო იმის გამო, რომ შენზე ეკონომიკურად უკეთესად ცხოვრობს? ისტორიას თუ გადავხედავთ, მატერიალური კეთილდღეობა ადამიანს ერთ დღეს აქვს, მეორე დღეს კი შეიძლება წაერთვას. ჩვენ ხომ სულიერად მდიდარი ერი ვართ. სულიერი სიმდიდრის დაგროვებას კი საუკუნეების სჭირდება და მასზე უამინდობა არ მოქმედებს. ჩვენ არა დროებითი და წარმავალი, არამედ მარადიული ღირებულებით – სათნოებით ვართ მდიდარი. ჩვენს ძარღვებში ხომ დავითის, თამარის, ქეთევან დედოფლისა და ასიათასი მოწამე ქართველის „ნაქონი სისხლი“ მიედინება. ჩვენს სიყვარულიან, ადამიანურ ურთიერთობას ვინ გვასწავლის? მეზობლის თხოვნით (რომელსაც ბავშვი დასასვენებლად მიჰყავს) მის ბინაში რომ გაათევ ღამეებს, რათა იგი არ გაქურდონ, მრავალი უცხოელი ამას შენი პრობლემის სხვაზე თავის მოხვევას უწდებს, ჩვენებურად კი ამას კარგი მეზობლობა, მეგობრობა და სიყვარული, დაქალობა და ძმაკაცობა ჰქვია.

მოვიყვანთ კიდევ ორ მაგალითს, რომელიც შარშან მოხდა:

1. ექიმები ვარაუდობდნენ, რომ ახალგზარდა ქალის პირველი მშობიარობა შესაძლებელია ძალიან რთულად წარმართულიყო მისი ზედმეტი წონის გამო. შეწუხებულმა მეუღლემ ღამის ორ საათზე სულიერი თანადგომისათვის ორ მეგობარს დაუკრეკა (თუმცა მშობლები და ნათესავები გვერდით ჰყავდა) და ის იანვრის ღამე ბავშვის დაბადებამდე ნახევრად ფეხზე მდგომებმა გაათენეს სამშობიარო სახლის დერეფანში.

2. იმერეთის სოფელში სამოც წელს მიტანებული, ფეხმტკივანი, ხელჯოხიანი ქალი აგვისტოს პაპანაქება სიცხეში ქალაქში წასვლას გადაწყვეტს, რადგან გაიგო, რომ ღამით, მოშორებით მცხოვრები მეზობლისათვის სასწრაფოდ ოპერაცია გაუკეთებიათ – პირველი ჯგუფის სისხლი მაქვს და იქნებ გამოადგეთო. მას არ აბრკოლებდა ძლიერი სიცხე, არც ის, რომ ქალაქში მიმავალს, ფეხმტკივანს, ავტობუსის გაჩერებამდე დაახლოებით ერთი კილომეტრი დაღმართიანი, აღმართიანი და კოლბოხიანი გზა უნდა გაევლო.

ადამიანებს გარშემო მყოფთაგან სიყვარულისა და თანადგომის შეგრძნება სიხარულსა და სულიერ სიმშვიდეს ანიჭებს. ასეთი სიყვარულის, მეგობრობისა და თანადგომის გამოხატვის შემთხვევა ხომ ერთული არ არის ჩვენს ქართულ სინამდვილეში. ამას მასობრივი ხასიათი აქვს. ერის მაღალი კულტურა, მაღალი დონის ცივილიზაციის გამოვლინება სწორედ სიყვარულით იზომება. ჩვენ სახარებაზე გაზრდილი წინაპრების შთამომავალნი ვართ. პავლე მოციქულის სწავლება: „ურთიერთას სიმძიმე იტვირთეთ და ესრეთ აღასრულეთ სჯული იგი ქრისტესი“ ძვალ-რბილში გვაქვს გამჯდარი. სიყვარულიანი ურთიერთობა სწორედაც რომ ჩვენგან უნდა ისწავლონ სხვებმა, რაც არ უნდა მრავალრიცხოვანნი და მდიდრები იყვნენ ისინი. ცხოვრების წესის შეცვლისას, ჩვენი ტრადიციების უარყოფისას, სწორედ ჩვენს სიყვარულიან ურთიერთობას ემუქრება საფრთხე.

ჩემო კარგო! რამდენი წელია, რაც შენ გამომწვევად გაცვია და შეგეცვალა ქცევა. დავაკვირდეთ, ამის გამო შენი ცხოვრება გახდა უკეთესი?

1. ამ წლების განმავლობაში მამაკაცების მხრივ შენდამი ინტერესი, ყურადღება და პატივისცემა კი არ გაიზარდა, არამედ შემცირდა (შენ კი გეგონა, საწინააღმდეგო შედეგს მიიღებდი);

2. არც სულიერად ხარ უფრო მშვიდად, პირიქით. გარდა ამისა, როდესაც წესიერი ადამიანი არასწორად იქცევა, მას მუდმივად ამხილებს შინაგანი ხმა. შენ ხომ ხშირად სულიერი ტკივილის ფასად ირგებ ასეთ ტანსაცმელს?

3. რაც ყველაზე მთავარია, შენი საქციელით აწყენინე უფალს, და თუკი შენთვის და შენს გარშემო მყოფთათვის მხოლოდ ცუდის მომტანია შენი ქცევა და ჩაცმულობა, რატომ უნდა გააგრძელო ასე?

დასაფიქრებელია მე-17 საუკუნეში მოღვაწე წმინდა მამის, ღირსი ნილოს მირონმდინარე ათონელის წინასწარმეტყველება ბოლო ჟამის შესახებ: „ვეღარ მოხერხდება ერთურთისაგან ქალისა და მამაკაცის გარჩევა, იმდენად შეურაცხი იქნება ფორმა მათი სამოსისა და ვარცხნილობისა“. აი, რას წერს მსოფლიო დიდი მოძღვარი ბასილი დიდი მეშვიდე ფსალმუნის განმარტებისას: „მე ვფიქრობ, რომ ყველა სამართლიანი მსაჯულის მიერ ერთნაირად როდი განისჯება. წარმოიდგინეთ, რომ სამსჯავროზე მრუშობა განისჯება, მაგრამ ერთმა შესცოდა იმიტომ, რომ ქვეყნად გარყვნილი მშობლებისგან გაჩნდა, ყრმობიდანვე უკეთური ჩვეულებებით: ლოთობით, თამაშით, სამარცხვინო საუბრებით აღიზარდა. მეორეს კი ბევრი რამ ჰქონდა ისეთი, რაც ზნეობრივი ცხოვრებისაკენ მოუწოდებდა: აღზრდა, მასწავლებელნი, მოსმენა ღვთის სიტყვებისა, სულის მხსნელი საკითხავები, მშობელთა შეგონებანი, საუბრები, რომელიც პატიოსნებისა და უმანკოების ჩამოყალიბებას უწყობენ ხელს, ზომიერება საზზრდელის მიღებისას. მაგრამ მიუხედავად ამისა, მაინც ჩათრეულ იქნა პირველი ცოდვის მსგავს ცოდვაში და პასუხი უნდა აგოს თავისი ცხოვრებისათვის. განა სამართლიანად არ არის ეს უკანასკნელი პირველთან შედარებით უფრო მძიმე სასჯელის ღირსი?“

მრავალი ქვეყნის მოქალაქენი გემი „ტიტანიკის“ მგზავრებს ჰგვანან. ნუ გაგაოცებს და ნუ დაგაბნევს მათი მრავალრიცხოვნება. ცდუნება ძალიან დიდია, მაგრამ ნუ შეეცდები ამ გემის მგზავრი გახდე. მისი ბედი ხომ ცნობილია!

ადამიანებზე ტექნიკურმა პროგრესმა ფსიქოლოგიურად იმოქმედა – ზოგი ააღელვა, ზოგი დააბნია. განსაკუთრებული ზეგავლენა მოახდინა კოსმოსური ხომალდის გაშვებამ და ტელევიზორის შექმნამ. ტექნიკურმა საშუალებებმა შეცვალა გარემო, რომელშიაც ადამიანი ცხოვრობს. როგორც ჩანს, ტექნიკური პროგრესი არ შეჩერდება, ანუ ერთი ტექნიკური მოწყობილობა კვლავ შეიცვლება მეორეთი. როგორც აღვნიშნეთ, გარემო პირობები, რომელშიც ადამიანი ცხოვრობს, ცვალებადია. ამიტომ მრავალმა ადამიანმა შეცდომით იფიქრა, რომ გარემოს ცვალებადობასთან ერთად უნდა შეცვლილიყო ადამიანის თვისებები და ადამიანური ურთიერთობები. ეს აბსოლუტურად მცდარი აზრია, რადგან ადამიანი გარემო პირობებს ეგუება თავის ტვინის საშუალებით, ხოლო ადამიანის თავის ტვინი ანატომიურად, ბიოქიმიურად და ფიზიოლოგიურად არ იცვლება. იგი დღესაც ისევეა აგებული, როგორც იყო პირველ საუკუნეში და უფრო ადრეც. ამიტომ ადამიანს დღესაც იგივე მიზეზი ანიჭებს სიხარულს ან მწუხარებას, აყენებს ტკივილს, უნარჩუნებს ან აკარგვინებს სულიერ სიმშვიდეს, როგორც პირველ საუკუნეში. ადამიანს დღესაც იგივე ინსტიქტები გააჩნია, რაც ადრე ჰქონდა.

ამერიკაში და დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში ე.წ. „სექსუალური რევოლუციის“ სახით ღვთის მეშვიდე მცნების დარღვევის არნახული მასშტაბის დიდი ექსპერიმენტი ჩატარდა და მისი დამანგრეველი შედეგი, რომელიც გამოვლინდა არა ომისა და კრიზისის, არამედ ამ ქვეყნების ეკონომიკური აღმავლობის ვითარებაში: შიდსის, ნარკომანიის, სხვადასხვა დანაშაულობათა გეომეტრიული პროგრესიით ზრდასა, განქორწინებათა გახშირებასა და ადამიანთა ურთიერთგაუცხოებაში – უნდა გავითვალისწინოთ ქართველებმა. გონიერი და განათლებული ადამიანი ხომ სხვის შეცდომებზე სწავლობს და არა საკუთარზე.

ყოველი ადამიანი ანგარიშს უწევს საზოგადოებრივ აზრს. საზოგადოებრივი აზრი ქცევის ნორმებისა და ჩაცმულობის შესახებ უნდა ემყარებოდეს ფიზიოლოგიის, ფსიქოლოგიისა და მედიცინის დარგში მოპოვებულ ობიექტურ მეცნიერულ მონაცემებს, განათლებას, ჭეშმარიტ რწმენას და არა დაუფიქრებელ მიმბაძველობას.

ჩვენ ვიზიარებთ საქართველოს ფსიქიატრთა საზოგადოების ჟურნალისტებისადმი მიმართვაში გამოთქმულ მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ მსოფლიოში არსებულ მასობრივი განადგურების სტრატეგიულ საშუალებათა შორის ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური ფსიქოლოგიური იარაღია (გაზეთი „მედიცინა“, 8 თებერვალი, 2000 წელი). ამ ომში რომ არ დავმარცხდეთ, არ ვცდუნდეთ და არ დავიღუპოთ, საჭიროა მტკიცე მართლმადიდებლური ქრისტიანული რწმენა, მეცნიერული ცოდნა, განათლება, მულხჩაუხრელი ფიზიკური და გონებრივი შრომა, მშობლიური ენისა და სამშობლოს უზომო სიყვარული. უცხო ქვეყნების გავლენისაგან, ასევე უკულტურობისაგან თავის დაცვის სხვა საშუალება არ არსებობს. დამღუპველია დაუფიქრებელი მიმბაძველობა. ფსიქოლოგიურ ომს ერთი მეტად დამახასიათებელი თვისება აქვს: ამ ომში დამარცხებას, შესაძლებელია ზოგიერთ შემთხვევაში, დროებითი ხასიათი ჰქონდეს. ეს ხდება მაშინ, როდესაც სათანადო ცოდნის შეძენის შემდეგ ადამიანი მიხვდება თავის შეცდომას, გაიცნობიერებს მას და როდესაც ეყოფა მას ძალა და ნებისყოფა ამ შეცდომის დასაძლევად. უკეთურებას ზოგჯერ თითქოსდა უვნებელი, ზოგჯერ კი მომხიბლავი ნიღაბი უკეთია. შვილების თავგანწირულმა სიყვარულმა უნდა შეაძლებინოს მშობელს ჩამოიხსნას ეს ნიღაბი და უკეთურების ნამდვილი სახე გამოაჩინოს, რათა დაღუპვისაგან იხსნას ისინი.

____________________________________________

სჯულის კანონი ბრძანებს: „თუ ვინმე დედაკაცმა მოჩვენებითი მოღვაწეობისათვის შეიცვალოს სამოსელი და სადედაკაცო სამოსელის ნაცვლად სამამაკაცო ჩაიცვას შეჩვენებულ იყოს“.



საქართველოს ამომგდები „გმირები“

საქართველოს ამომგდები უცხოურ „ორდენოსანი“ გმირები

27 დეკემბერი 1991 წელი გოგა ხაინდრავა ზეიმობს ზ. გამსახურდიას დამხობას გადამწვარი მთავრობის სახლის წინ

გაურკვეველი წარმომავლობისა და დანიშნულების, ოპოზიციურ ტელეარხად წოდებულ „კავკასიის“  მეპატრონე აქუბარდიასთან ერთად, ერთ ბედნიერ დღეს, მისთვის უჩვეულო პოზასა და ჩაცმულობაში მოგვევლინა ქართული პოლიტიკის „ვარსკვლავი“, ფრანგული ორდენის – „რაინდული ღირსების ორდენი“-ს კავალერი გოგა ხაინდრავა.
პიჯაკზე ორდენ მიმაგრებულ ხაინდრავას სიფათიც მორგებული და მიმაგრებული ჰქონდა. კმაყოფილი და ბედნიერია ხაინდრავა, რამეთუ მისი შრომა და ამაგი საერთაშორისო სარბიელზე დაფასდა! აქუბარდიასთან მასლაათი ერთ საათზედ მეტი გაგრძელდა. საგაზეთო პუბლიკაციაში შეუძლებელია მთელი რეპორტაჟის გადმოტანა.

გადაცემიდან შევიტყვეთ, რომ ეს ორდენი საფრანგეთის პრეზიდენტ შარლ დე გოლს დაუარსებია და საფრანგეთის პრეზიდენტი გადასცემს ამ ჯილდოზედ წარდგენილ ნომინანტებს მას  ამა თუ იმ სფეროში გაწეული ღვაწლის შესახებო.
წამყვანი და მოპასუხე გაუთავებლად საუბრობდა კეთილშობილურ თვისებებზე, რაინდობაზე, ღირსებაზე, სიმართლისთვის და სამრთლიანობისთვის ბრძოლაზე და ასე შემდეგ.

ჩვენი წერილის მიზანია,  გავარკვიოთ, თუ რა „ღვაწლი და ამაგი მიუძღვის“ ამ „პოლიტიკოსს“ ჩვენი გავერანებული სამშობლოს წინაშე.


სიტყვაკაზმულად საუბრობდა გადაცემის სტუმარი, სიტყვაკაზმულად გვაყრიდა თვალში ნაცარს, თავს სიმართლისათვის, თავისუფლებისათვის მუხლჩაუხრელ მებრძოლად გვისაღებდა. გადაცემის მსვლელობისას შიგა და შიგ მაყურებლის ზარები გაისმოდა, რომლებიც ხოტბა- დიდებას ასხამდნენ და სიყვარულს ეფიცებოდნენ ორდენოსან რაინდს და ისიც „სტოიკურად“ იღებდა მილოცვებს, ჩვენ, რა თქმა უნდა შორსა ვართ იმ აზრისაგან, ვინმეს სხვისი სიყვარული და პატივისცემა დავუშალოთ. არა, ყველა მატარებელს თავისი მგზავრი ჰყავს დანიშნულების ადგილამდის მისაყვანი…

გ. ხაინდრავას „საქმენი საგმირონი“

საბედნიეროდ, საქართველოში ჯერ კიდევ ცოცხალია ხალხი, ვისაც ახსოვს გ. ხაინდრავას „საქმენი საგმირონი“.

მოვიყვანთ იმ „მარგალიტებს“, რომლითაც საფრანგეთის ორდენის კავალერს ამკობდნენ ყოფილი თუ ახლანდელი თანამებრძოლები. „მარგალიტები“ შეუკრიბავს გაზეთ „დრონ“ –ს, რისთვისაც დიდ მადლობას მოვახსენებთ.

მაშ ასე, ხაინდრავას ამ ორდენის მინიჭებით თავი მართლაც რაინდად წარმოუდგენია და კუდი ყავარზე გააქვს. ვნახოთ რას წერენ ხაინდარავას შესახებ მისი ყოფილი და ახლანდელი თანამებრძოლები, თუ მოწინაააღმდეგეები.

ერთ-ერთი უმთავრესი მიზეზი და საბაბი კონფლიქტების დარეგულირება და მათი მშვიდობიანი გადაჭრა ყოფილა.

პაატა ზაქარეიშვილი: თუ გ. ხაინდრავა თავისი დაჯგუფებით აფხაზეთში იბრძოდა, აფხაზების წინააღმდეგ, ვერ გავიგე, ამ კაცს რა უნდა კონფლიქტების მინისტრად, რა კონფლიქტი უნდა მოაგვაროს, როცა აფხაზები ცალსახად აფიქსირებენ, „ვინც იარაღით გვებრძოდა, იმ ხალხს სახალხო დიპლომატიის დონეზეც კი არ დაველაპარაკებით, არა თუ სახელმწიფო დონეზეო“.

იხ. ეს კადრი ვიდეოდან: http://bpg.sytes.net/simartle/default.asp?bpgpid=180&pg=1

ზვიად ძიძიგური: „არ მომწონს გ. ხაინდრავას დანიშვნა კონფლიქტების მინისტრად, როცა ეგ აფხაზეთში იყო სახელმწიფო მინისტრი, მის სახელს უკავშირდება ბევრი სიბინძურე, მათ შორის აფხაზებთან და რუსებთან ერთად კონტრაბანდული ბიზნესი, და რა დაუშლის იგივე აკეთოს ოსებთან და კოკოითთან ერთად?“

მიხეილ ქარელი: „გოგა ხაინდრავა ოსურ ლუდსა და ხაბიზგინებზე ქეიფობს ცხინვალში, საეჭვო ხალხთან. ის ნამდვილად ვიცი,  ამ ხალხს საქართველოს სიკეთე ნამდვილად არ უნდა და ბევრი მათგანი 90-იან წლებში იარაღით იბრძოდა ჩვენს წინააღმდეგ“.

ხაინდრავასთვისაც ხომ ის ხალხია მისაღები და სამეგობრო, ვინც 90 –იან წლებში ლახვარი ჩასცა საქართველოს!

გუბაზ სანიკიძე: „გოგა ხაინდრავამ, ჯერ იმ დიდ კითხვის ნიშნებს გასცეს პასუხი, როცა აფხაზეთში სახელმწიფო მინისტრად მუშაობდა. დღეს ყველა ამბობს, რომ გაგრა გაიყიდა, გაგრა ჩაბარდაო. თუ თანამონაწილე არ არის ხაინდრავა ამ ისტორიული ღალატისა, გამოვიდეს და თქვას, ვინ ჩააბარა გაგრა. ის ცალკე იყოს, როცა იარაღით ხელში დარბოდა ზვიად გამსახურდიას დასამხობად, ამაზე ისტორია გასცემს პასუხს და აქ თუ არა, იქ, ღვთიურ სამსჯავროზე მოეკითხება“.

მიხეილ ქარელი: „გოგა ხაინდრავამ, ბორის ჩოჩიევის გარემოცვასთან ერთად, ააორთქლა ეუთოს საკმაოდ სოლიდური გრანტი, რომელიც ქართული და ოსური სოფლების ინფრასტრუქტურას უნდა მოხმარებოდა.  ფული შეჭმულია, თითი არავის დაუკარებია, სამუშაოები არავის შეუსრულებია და ქაღალდზე თანხა ათვისებულია. იმ სოფლებში მგონი, არც შესულან საერთოდ. კარგი იქნება, თუ ეუთო და ქართველი სამართალდამცველები ერთად დაიწყებენ ამ თანხის ასავალ-დასავალის მოკვლევას“.

ამ ვაჟბატონს კი ერთი სურვილი ამოძრავებს, გამოიკვლიოს დღეს მის გარეშე გაიმასქნებული კოლოსალური თანხები, აბა, გაბედეთ და რომელიმემ მოკითხეთ მას ეუთოს გრანტი, მტრისას, ისეთი დღე დაგადგებათ!…

ახლა სხვა მხარესაც მოვუსმინოთ:

მამუკა კაციტაძე: „მე მაქვს ძალიან დიდი და საფუძვლიანი ეჭვი, რომ ცხინვალის რეგიონში ოქრუაშვილი და ხაინდრავა ვერ იყოფენ კონტრაბანდისტულ ტვირთს და ამის გამო ერთმანეთს ებრძვიან“.

ჩვენ არ ვიცით, ზუსტად როდის გამოთქვეს ზემოხსენებული მოსაზრებები ქართველმა პოლიტიკის ვარსკვლავებმა (გაზეთ ”დრონში“ მითითებული არ არის), დღეს კი ისინი ერთიან ოპოზიციურ არმადას წარმოადგენენ.

ჩვენ ყველას ისიც კარგად გვახსოვს, როდესაც გოგა ხაინდრავამ და მისმა კომპანიამ საქართველოს სახელმწიფოს და ქართველი ხალხის დაუძინებელი მტერი ტორეზ კულუმბეგოვი პოლიტპატიმრად გააასაღა და დედამიწა შეაზანზარა – არიქა, გამსახურდია ოს ხალხს სდევნისო. მაინც რა რიგად შესტკივა გული ამ ჩვენს საფრანგეთის „ღირსეულ“ რაინდს „დევნილ და ტანჯულ“ ოსებზე, დღესაც ცხარე ცრემლებს აღვარღვარებს: ამ ხალხს დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული სახელმწიფოს წინაშეო. უწიგნურსა და უვიცს დღევანდელ კასტას უწოდებს და თვითონ თუ წაუკითხავს საქართველოს ისტორია, თუ წაუკითხავს ფარნავაზიდან მოყოლებული რა ხეირს აყრიდნენ საქართველოს მისი ქებული ძმები, ხაინდრავა, ვახტანგ გორგასალსაც ჯვარს აცვამდა, უთუოდ, ოსი ხალხის უფლებების შელახვის გამო.

თავი გავანებოთ ადრეულ საუკუნეებს, სულ ახლახანს, საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის დღემოკლე არსებობის ჟამს, თუ როგორი თანადგომა და ერთგულება გაუწიეს ოსებმა საქართველოს ახალგაზრდა სახელმწიფოს, წაიკითხოს ქართველი მეცნიერების ნაშრომები და არა მარტო ქართველების, არამედ არაქართველი მეცნიერების ისტორიული ნარკვევებიც, სადაც პირუთვნელად და სამართლიანად არის აღწერილი ფრანგული რაინდული ღირსების ორდენოსანი ქველი რაინდის ხაინდრავას ძმების „გმირობა“.

მაგრამ ხაინდრავას ფეხზე ჰკიდია ქართველი ხალხი და მისი უფლებები მის მშობელ მიწაზე!

მოვუსმინოთ რას ამბობს საფრანგეთის ახლად გამომცხვარი რაინდის შესახებ იმდროინდელი ამბების მომსწრე;

ლევან ხაჭაპურიძე, ზვიად გამსახურდიას ხელისუფლების დროს მისი წარმომადგენელი დიდი ლიახვის ხეობაში: „რატომ არ გამიხმა ის ხელი, რომლითაც ხაინდრავას ავაცილე. ხაინდრავა კაცი კი არა – არა კაცია! რამდენიმე დღე მატყუა, ცოცხლები არიან ბიჭებიო, მერე ოთხ ოჯახს და ამხელა სანათესაო-ჭირისუფალს ერთიანად ატყუებდა.

რამდენიმე კარგად მოხვდა მინისტრ ხაინდრავას ყბაში ჩემგანაც და სხვა ბიჭებისგანაც, კურდღელივით გაიქცა (ფრანგული რაინდული ღირსების ორდენის კავალერი, რომელიც სიმხდალესა და კურდღლობაში სხვას დასცინის – ა.ს.). ეგ ხეობაში ვეღარ შემოადგამს ფეხს, მე იქით ვიყო, ხალხია ძალიან აჯაგრული – ხაინდრავა აქ ამოსული რომ ვნახოთ, ცოცხალს არ გავუშვებთო.

ამ ხალხმა 15 წელი გაიტანა ერთმანეთი, ალყაში არიან, ტყვიების წვიმაში არიან, მაგრამ მშობლიური მიწა არ მიუტოვებიათ. ერთგულებისა და სიტყვის ფასი იციან და ვერ იტანენ გაიძვერა და სიტყვის გამტეხ ხალხს – ხაინდრავასნაირებს.

ქართველი ხალხის სამართლიანი უფლებების დამცველს, მის ჭირისუფალსა და სარანგს, დედ-მამითა და სისხლ-ხორცით, სულითა და გულით ქართველ ზვიად გამსახურდიას, რა განაჩენიც გამოუტანეს დასავლეთელმა დემონთკრატიის მამებმა, ამის მომსწრე და მნახველია ჩვენი თაობა. მათი ვერდიქტით, საქართველოს მიწაზე, ათასი ჯურის ავაზაკისა და გადამთიელის უფლებებს უნდა ენაცვალოს ამ მიწის ღვიძლი შვილების სასიცოცხლო ინტერესები და ვინც ამას ცხოვრებაში გაატარებს, მის მკერდს არ მოაკლდება ეშმაკის მოციქულთა ჩინ-მედლები და ორდენები, ხოლო ქართველთა ქომაგსა და მეოხეს _ ეკლესიის ქონგურებიდან დაშენილი ჭურვები.

ბოლო დროს, გოგა ხაინდრავას მიმართ, ხშირად გაისმის ბრალდება 1991-1992 წლების სახელმწიფო გადატრიალებაში მონაწილეობის შესახებ. საფრანგეთის რაინდული ღირსების რაინდი შეძლებისდაგვარად ცდილობს დაფაროს წარსული საქმენი საგმირონი და აცხადებს: იარაღი მქონდა, მაგრამ ქართველისათვის არ მისვრიაო.

აგერ უკვე სამი წელიწადია, გოგა ხაინდრავა აღშფოთებული და შეძრწუნებულია, 7 ნოემბერს რეზინის ტყვიები დაგვიშინა მიშას ხელისუფლებამო, ამ ავაზაკს ის კი ავიწყდება, როგორ ტყვიებს უშენდა თვით საქართველოს მტრებისა და მოღალატეების მიერ მოწყობილი ამბოხის შედეგად ქვეყნიდან განდევნილ მის პირველ და ჯერჯერობით უკანასკნელ კანონიერ პრეზიდენტს.

ამ და სხვა ავაზაკთა მამხილებელი სანდო და წყალგაუვალი საბუთები დაგვიტოვა მათმა სულიერმა წინამძღოლმა და უსტაბაშმა ჯაბამ.

ავაზაკთა უსტაბაშმა ჯაბამ, მიაბარა რა ეშმას სული, შთამომავლობას მართლაც რომ ჩინებული მამხილებელი საბუთები დაუტოვა, რომელიც არანაირ რევიზიასა და გადახედვას არ ექვემდებარება!


მოვუსმინოთ ჯაბას: ჯაბა ისოსელიანი: „სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებ: 6 იანვარს გამთენიისას ბარათაშვილის ხიდთან გოგა ხაინდრავას „დევიატკამ“ და გია სვანიძის ბიჭებმა გაუხსნენ ცეცხლი ზვიად გამსახურდიას და მის მომხრეებს. პირველმა, ვინც ისროლა – ხაინდრავას ხალხმა თუ ჩვენებმა – „მხედრიონელებმა“, ვერ გეტყვით. ეს იყო შეცდომა, რადგან, როცა კაცს ხელშეუხებლობის გარანტიას აძლევ და კაცურად ჰპირდები უსაფრთხოდ დასტოვებ ქვეყანასო, უნდა შეასრულო. მერე გოგაც და გიაც მიმტკიცებდნენ, ბატონო ჯაბა, ჯერ იმათ გვესროლეს ავტობუსებიდანო, მაგრამ ამხელა კაცი მაგას ვჭამ? რა ესროლეს? ერთი სული ჰქონდათ, ბუნკერიდან თავდაღწეულებს, საქართველო მშვიდობიანად დაეტოვებინათ. არა, მაგარი მიქარვა მოუვიდათ, თან იმ ავტობუსში ქალები და ბავშვები ისხდნენ, პრეზიდენტს რომ თავი დავანებოთ!

რაღა უნდა მექნა? დავტუქსე ორივე, ბოდიში, აღარ ვიზამთო და ეგ იყო. ცხონებული გია მართლა შეწუხებული იყო, კიდევ კარგი არ მოვკალით ვინმეო. მეორედ აღარ ვიზამთო, ეგ იყო მაგარი – მგონი შევარდნაძის ჩამოგდებასაც აპირებდნენ, ეგრე გამოუვიდათ, რა”.

ხედავთ, გია სვანიძე შეწუხებულა ძლიერ, ეს ავაზაკი კი დღესაც გაიძახის, არ ვნანობ ზვიად გამსახურდიას, რომ დავუპირისპირდიო და ასეთ კაცს ასხამს მისებრ ავაზაკი გმირისა და რაინდის შარავანდედს.

არსებობს მრავალი საბუთი და მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ იმ ავადმოსაგონარ, საქართველოს დამაქცევარ დღეს, ქაშუეთის ეკლესიის ეზოდან, გოგა ხაინდრავამ და მისმა ყაჩაღების „დევიატკამ“ გაისროლა პირველი ტყვია: გურამ პეტრიაშვილი, ზვიად გამსახურდიას უზენაესი საბჭოს წევრი (შენიშვნა: დედანში სწორედ ასე სწერია, ჩვენ კი ერთს შევახსენებდით გაზეთ „დრონის“ პატივცემულ რედაქციას, რომ ის უზენაესი საბჭო ზვიად გამსახურდიასი კი არა საქართველოს უზენაესი საბჭო იყო, რომელიც საქართველოს მოსახლეობამ აირჩია და თავკაცობა ზვიად გამსახურდიას მიანდო. ასეთი შეიძლება ვთქვათ შევარდნაძის სახელმწიფო საბჭოდ წოდებულ „გკჩპ“-ზე, შევარდნაძის იმედისა და მილიონი სამუშაო ადგილის პარლამენტებზე, რომლებიც, მართლაც რომ არ აურჩევია საქართველოს მოსახლეობის დიდ უმრავლესობას, _ ან კიდევ, მიშას სალაყბოებზე): სწორედ გოგა ხაინდრავამ ისროლა პირველი ტყვია ქაშუეთის ეზოდან, ამ უწმინდურმა ისროლა პირველად მთავრობის სახლის მიმართულებით.  პირველი მსხვერპლი იყო გია ბახია, გოჩა ბახიას ძმა.  მერე, როცა სიგუა-კიტოვანმა და იოსელიანმა მოგვცეს ხელშეუხებლობის გარანტია, 1992 წლის 6 იანვარს, გამთენიისას, ბარათაშვილის ხიდთან, სწორედ ხაინდრავამ და მისმა „დევიატკამ“ გაგვიხსნა ცეცხლი. იქ იმყოფებოდნენ ზვიადიც, მისი ოჯახიც, მცირეწლოვანი ბავშვები“.


საინტერესოა, საფრანგეთის პრეზიდენტს ყველაფერი ეს რომ წაეკითხა, მოაწერდა კი იმ გუჯარს ხელს, რომლითაც ეს ორდენი ჩამოკიდა გ. ხაინდრავას?

არ მოაწერდა!

საფრანგეთის პრეზიდენტმა ხომ ამ ორდენით ლანა ღოღობერიძე, დიდი ქართველი ბოლშევიკის  ლევან ღოღობერიძის ასული დააჯილდოვა, ლანა ხომ მისი მამის საქმეების ღირსეული გამგრძელებელია. საფრანგეთის პრეზიდენტმა, აჯილდოებდა რა, პუტჩისტ ხელოვანს,  უთუოდ იცოდა მისი მამის მიერ წარმოთქმული სიტყვები: „Вы знаете, товарищи, что в Грузии дворянство составляет 6 процентов населения. Это необыкновенный процент, которого нет ни в одной другой стране. Даже в Польше, стране панов, число дворян достигает 4 процентов. Мы должны сократить в Грузии процент дворянства” – Леван Гогоберидзе.

ამ ორდენით დაჯილდოებულია მეორე არანაკლებ პუჩისტი ხელოვანი ოთარ იოსელიანი (როგორც ამბობენ, დედით ოსი) რომლის ფილმებს გულმოდგინედ ეწაფება დასავლეთის დემონთკრატიული ელიტა, მის კადრებზე აღბეჭდილია „საბრალო ოსების“ ხვედრი ზვიად გამსახურდიასეულ საქართველოში.

არაკაცობისა და არაკაცური იდეოლოგიის შექმნასა და მის პროპაგანდაში სამარცხვინო წვლილი მიუძღვის კრიმინალურ ინტელიგენციას – აქ მოტანილია მაგალითები იმისა, თუ როგორ იქმნებოდა და ვრცელდებოდა მთელს მსოფლიოში ბოროტი, არაკაცური სიცრუე – ადამიანის უფლებების ვითომ დიდი ქომაგის, აღიარებული რეჟისორის, მაგრამ არაკაცის ოთარ იოსელიანის ფილმის „Seule, Georgie – ული საქართველოს (1994)“ მაგალითზე.

მოღალატე, კრიმინალური ინტელიგენციის შეთითხნილი სიცრუე, შემდეგ მასობრივი ტირაჟებით ვრცელდებოდა მთელს მსოფლიოში და ფართოდ გამოიყენებოდა ქართველი ერის წინააღმდეგ. კერძოდ „Seule, Georgie – მხოლოდ საქართველო“ (განსხვავებით დოკუმენტური ფილმისაგან „შევარდნაძის მხილება“ – რომელიც მასზე ბევრად ადრე, 1992 წელს გამოვიდა და მხოლოდ ერთხელ იყო ნაჩვენები ამერიკაში და არც ერთხელ არ ყოფილა ნაჩვენები ევროპასა ან რუსეთში) მრავალგზის იყო ნაჩვენები ევროპაში, ამერიკაში და განსაკუთრებით რუსეთში!


  • ო.იოსელიანის ცილისმწამებლური ფილმი „საქართველო ერთია”
 http://video.google.com/videoplay?docid=-2102083368623298301
  • სხვა ვიდეოფილმების ნუსხა
http://www.facebook.com/besarion.gugushvili?v=app_7146470109

საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს, რომ ამ თითქმის საათნახევრიან, ფარისევლურ – ვითომ ობიექტურ და ვითომ დოკუმენტურ ფილმში, რომელიც მთლიანად საქართველოს 1998-1994 წლების მოვლენებს მიეძღვნა – გაკვრითაც  არ არის ნახსენები საერთაშორისო ადამიანის უფლებების დამცველი ორგანიზაციების მიერ ფართოდ დოკუმენტირებული ის მხეცობები და ადამიანის უფლებების საშინელი დარღვევები, რომლებიც არაკაცთა ხუნტამ  ჩაიდინა – მთელი ფილმი კანონიერი ხელისუფლების ნომენკლატურული კრიმინალიტეტის მიერ დამხობის გამართლებას ემსახურება.
საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს, რომ ამ თითქმის საათნახევრიან ფილმში, რომელშიც მოიძებნა ადგილი ყველა , ასე თუ ისე გამოჩენილი პუტჩისტის ყბედობისათვის – და რომელშიც ყბადაღებულად ქადაგებენ, რომ გამსახურდიას რეჟიმი, თითქოს მოწინააღმდეგეთა სიტყვასა და აზრს ახშობდა – არ და ვერ მოიძებნა ადგილი კანონიერი ხელისუფლების, თუნდაც ერთი წარმომადგენლის, ან მომხრის აზრის გამოხატვისათვის – „პლურალიზმის“ თვალნათელი დადასტურება…

http://mamuli.net/Simartle/default.asp?bpgpid=111&pg=1

ხედავთ ქართველებო, ის ჩვენი დასავლეთელი მეგობრები, ვის და რის გამოც აჯილდოებენ?
ასე, რომ ეს ორდენი ვერაფერი სამაყო და საბაქიბუქოა!

შორს არ არის ის დღე, როდესაც ქართველი ხალხი ამ მოღალატე მანქურთებს საკადრის ორდენებს მიუძღვნის!
გოგა ხაინდრავა ახსენებს ნაპოლეონის მიერ დაარსებულ საპატიო ლეგიონის ორდენს, რომელიც თვით ნაპოლეონმა გადასცა კაცობრიობის ყველა დროის უდიდეს მოაზროვნესა და შემოქმედს გერმანელ იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთეს. გოეთემ კი მისი ქვეყნის დამპყრობელს დითირამბები მიუძღვნა და გენიოსი უწოდა, ის დიდი სიამაყით ატარებდა ნაპოლეონის მიერ ბოძებულ რკინის ჯვარს. მაშინდელი გადმოცემებიდან ცნობილია ისიც, რომ გოეთე დიდად არ თანაუგრძნობდა გერმანელი ხალხის განმათავისუფლებელ მოძრაობას, პირიქით…

ისევ საფრანგეთის ორდენების შესახებ, საფრანგეთის მთავრობები ორდენებს წითელი ჯვრისა და წყალწაღებულთა მაშველთა კორპუსის სამკერდე ნიშნებივით ურიგებდნენ ყოველი ჯურის ავაზაკსა და გარეწარს, მათ შორის ბორის ელცინსა და ვლადიმერ პუტინს.

საფრანგეთის საპატიო ორდენი აქვს, აგრეთვე მიღებული რუმინეთის ყოფილ დიქტატორს ნიკოლაი ჩაუშესკუს, მას დასავლეთის დემკრატიის მებაირახტრე ქვეყნების მთავრობებიდანაც აქვს მიღებული ორდენები. აი, ისინიც: ორდენი „გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის წინაშე დამსახურებისათვის“, დანიის სპილოს ორდენი, დიდი ბრიტანეთის ბანის საპატიო ორდენი, წმინდა ოლაფის ნორვეგიის სამეფო ორდენი.

ბრიტანელების ორდენებზე უამრავ ნომინანტს განუცხადებია უარი, მათ შორის კანადის პრემიერ მინისტრ ალექსანდერ მაკნეზის, რომელმაც შეუთავსებლად ჩათვალა ჯილდოს მიღება შოტლანდიაში მომხდარი მოვლენების გამო. აი, ეს არის ჭეშმარიტი ღირსება, რომელსაც ამ გადაცემაში წამდაუწუმ ახსენებდა გოგა ხაინდრავა. საერთოდ ღირსებაზე, პატიოსნებაზე და ამგვარ კეთილშობილურ თვისებებზე გაუთავებლად გაჰკივის ის, ვისაც ამ თვისებების ნატამალი არ გააჩნია, თორემ ღირსებიანი და პატიოსანი კაცი  უსიტყვოდ აშუქებს გარშემო მყოფთ და აკეთილშობილებს მათ.

გერმანიის კანცლერმა ქალბატონმა ანგელა მერკელმა კარლოს დიდის საერთაშორისო პრემია გადასცა პოლონეთის ამჟამინდელ პრემიერ-მინისტრს დონალდ ტუსკის ევროპის გაერთიანების საქმეში გაწეული წვლილის გამო. დონალდ ტუსკი კი წარმომავლობით განეკუთვნება კაშუბელ ეთნიკურ უმცირესობას, ზოგიერთი წყაროს ცნობით კატინ 2 ტრაგედია (2010 წლის 10 აპრილი) პოლონეთის პრეზიდენტის ლეხ კაჩინსკისა და პოლონეთის სახელმწიფო ელიტის წარმომადგენლობის განადგურებით (ავია კატასტროფა), რუსეთის პრემიერ მინისტრ პუტინთან მისი საიდუმლო გარიგებით განხორციელდაო. აი, ამგვარად უთხრიან ძირს არააბორიგენი მოსახლეობის წარმომადგენლები ამა თუ იმ ქვეყნების სახელმწიფოებრივ ინტერესებს. ამის მსგავის მაგალითები მრავლად გვაქვს საქართველოს ისტორიაშიც.

საფრანგეთის მთავრობა, დემოკრატიის განვითარებისათვის, ადამიანის და ეროვნული უმცირესობების უფლებების „განუხრელი დაცვისათვის“ აჯილდოებს საქართველოში „ჩაგრულ ოსთა“ ინტერესების თავდადებულ დამცველს ვინმე გოგა ხაინდრავას, ეს იმ დროს, როდესაც დემოკრატიის აკვანში – საფრანგეთში ხელისუფლება „დემოკრატიული მეთოდებით“ ახშობს თავისუფლებისათვის მებრძოლ ბრეტონელების, კორსიკელების, კომორის კუნძულების მოსახლეობის ნებას. ჩვენთან კი, შეიარაღებული ექსტრემისტებისა და მკვლელების უფლებების დამცველს, ორდენით აჯილდოებს. ასეთი რამ მხოლოდ საქართველოს მიმართებაშია დასაშვები, ის ხომ „მცირე იმპერიაა“!

კიდევ ერთი კურიოზის შესახებ; დანიის უმაღლესი სპილოს ორდენით დაუჯილდოებიათ ბენიტო მუსოლინიც (!). ხოლო საკუთარი სამშობლოს თავისუფლებისათვის, ადამიანის ჭეშმარიტი უფლებებისა და თავისუფლებისათვის მებრძოლი ზვიად გამსახურდია, იგივე დასავლურმა სამყარომ ანათემას გადასცა და შეაჩვენა.  მიზეზი?
– ზვიად გამსახურდია თავისი ქრისტიანული მრწამსითა და მეობით წინ აღუდგა გადაგვარებულ და ეშმას გზაზე მიმავალ ამა ქვეყნის ძლიერთ, ამხილა ისინი სიცრუესა და ბოროტებაში, ფარისევლობასა და ფსევდო დემოკრატიაში!

ახლა კი გოგა ხაინდრავას პორტრეტის შტრიხებისათვის:
რაც შეეხება გოგა ხაინდრავას და მისი მოღვაწეობის ერთ სფეროს, რომელიც რატომღაც ფართო საზოგადოებისათვის ფარდა წაფარებულია. ეს „მოღვაწეობა“ მჭიდრო კავშირშია მის მრავალჯერად მინისტრობასთან.

გ.ხაინდრავა მინისტრობასთან შეთავსებით ეწეოდა ნარკოტიკების მოხმარება-გასაღების საქმიანობასაც მოყოლებული აფხაზეთის ომიდან დამთავრებული ცხინვალის ომით.

2005 წლის აპრილში გოგა ხაინდრავა იმყოფებოდა ცხინვალში, ვინმე ბორის ვალიევთან სტუმრობის შემდეგ ხაინდრავას მოუნახულებია ბორის ჩოჩიევი. ვალიევის ოჯახში შეშხაპუნების შემდეგ ჩოჩიევის კაბინეტში ნარკოტიკის „პერედოზიროვკის“ შედეგად გოგა ხაინდრავას კინაღამ წაუღია წერილი. გამოძახებულ ექიმს სათანადო მედიკამენტის ორმაგი დოზის შეშხაპუნებით გამოუბრუნებია ხაინდრავა ჯოჯოხეთის ბილიკებიდან.
ეს ყველაფერი კი ბორის ჩოჩიევს ვიდეოფირებზეც გადაუღია. (ჟურნალი პრაიმ ტაიმი, პაატა გაგნიძე)
ამ ფაქტამდის კი უფრო საჩოთირო ამბავიც დამართნია მინისტრ გოგას. ოსებთან „მოსალაპარაკებლად“ ჩასული ხაინდრავა თბილისისაკენ ბრუნდებოდა, რუსულ საგუშაგოზე გაუსკვანჩავთ და 700 აბი სუბოტექსიც უპოვნიათ მისთვის, რომელიც ტყვია გაუმტარი ჟილეტივით შემოუხვევია ტანზე. გასკვანჩულ ხაინდრავას მოუხერხებია იმჟამად უცხოეთში მყოფ ზურაბ ჟავანიასთან დაკავშირება, ჟვანიას პრეზიდენტისთვის გადმოურეკავს და საერთაშორისო სკანდალის თავიდან ასაცილებლად ოპერატიულად უმოქმედნიათ. თბილისში დაბრუნებული გოგა ხელისუფლების თავკაცებს უმტკიცებდა, რომ ის 700 აბი ჩემთვის მინდოდაო (?!). (გაზეთი „დრონი“, ლევან ჯავახიშვილი).
…………………………….

რაც შეეხება გოგა ხაინდარავას მიერ მიშას და  ვანოს მისამართით მრავალგზის განმეორებულ მუქარას,  6 მაისს გამოგიყვანთ წირვასო, 6 მაისიც ვიხილეთ, მაგრამ… მიშა და მისი ვანო უვნებელი და მრთელია, ხოლო ამ ავაზაკების მიერ მრავალგზის გაცუცურაკებული ხალხი კი ისევ ცხვირ-პირ შეღებილი დარჩა.

გოგა ხაინდრავა გულზე მჯიღს იბრახუნებდა, მთელს ქალაქს გამოვიყვანო, მიშას და ვანოს წესს ავუგებო, მაგრამ სააკაძის მოედანზე შეკრებილი მისი ამფსონების რაოდენობა მხოლოდ რამოდენიმე ასეულს თუ აღწევდა.  გაბრაზებულმა ხაინდრავამა ჩვეული ქუჩური მარგალიტებით შეამკო თბილისი და თბილისელები. „კოკასა შიგან რაცა სდგას, იგივე წარმოდინდების“.

აქ ერთ რამესაც უნდა მივაქციოთ ყურადღება, პუტჩისტების ხროვა, დღევანდელ დღეს ორივე ბანაკში თავშეფარებული ავაზაკები, ზვიად გამსახურდიას ბრალს სდებდნენ და სდებენ – ყველას ლანძღავდაო. მხილებას ლანძღვად ასაღებენ.

არა, ბატონ ზვიადს, ოდსმე ვინმეს პიროვნების ღირსების შეურაცხმყოფელი სიტყვა  უკადრებია? ესენი კი ერთმანეთს რას არ აკადრებენ,  დედის გინებასაც კი! ზვიადი ჭეშმარიტ ქართულ ოჯახში იზრდებოდა, ჭეშმარიტი ქართველი დედა ზრდიდა, ხოლო ამათი გამზრდელ-აღმზრდელები ვინ არიან ღმერთმა უწყის…

ისე რა შეხმატკბილებულად ღიღინებდა გადაცემის წამყვანი აქუბარდია და მისი ორდენოსანი მოპასუხე?! სულ ძმობას ეფიცებოდნენ ერთმანეთს. სულ ღირსება, ღირსებაო –ქაქანებდა ორი უღირსებო არსება. მაგრამ, ორიოდე კვირის შემდეგ, ხომ გამოჩნდა რა ღირსების მატარებელი და მქადაგებელია ეს ცრუ ეროვნული და დემოკრატიული ტელევიზია „კავკასია“?!

საინტერესოა, კიდევ გამოანათებს გ. ხაინდრავა თავისი პიჯაკითა და საფრანგეთის ორდენით „კავკასიის“ ფერადი ეკრანიდან?

ჭეშმარიტ ღირსებას არავითარი რკინის თუ ოქროს ორდენი არ სჭირდება დასტურად, ჭეშმარიტად ღირსეული კაცი, თვით არის ჩვენი საზოგადოების ორდენიცა და ჯილდოც! ეს რკინის ხარახურები სწორედ, რომ უღირსებოთათვისაა შექმნილი მათი უღირსობის დასამალად და მისაფუჩეჩებლად!

უჩინო, უმედლებო და უორდენო,  უბრალო ქართველი ა. სანდუხაძე


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.